Fasesysteem ABU i NBBU — System fazowy dla pracowników tymczasowych w Holandii

Praca tymczasowa w Holandii cieszy się dużym zainteresowaniem wśród polskich pracowników migrujących za pracą. Aby zrozumieć swoje prawa i obowiązki, niezwykle istotne jest poznanie systemu fazowego, znanego jako fasesysteem ABU i NBBU. W artykule tym szczegółowo wyjaśnimy, jak działa ten system, jakie prawa przysługują pracownikowi w każdej fazie oraz kiedy można spodziewać się stałej umowy. Przedstawimy także praktyczne przykłady oraz omówimy niektóre kwestie, takie jak chorobowe, dodatek urlopowy czy prawa do emerytury w kontekście pracy tymczasowej w Holandii.

Czym jest fasesysteem ABU i NBBU?

Fasesysteem (system fazowy) został wprowadzony na mocy układów zbiorowych pracy związków zawodowych w Holandii i dotyczy przede wszystkim pracowników tymczasowych zatrudnianych przez agencje pracy tymczasowej (uitzendbureaus) zrzeszone w ABU oraz NBBU – dwóch największych branżowych organizacjach reprezentujących agencje pracy w Holandii.

System ten reguluje, jak długo i na jakich warunkach można zatrudniać pracownika tymczasowego na podstawie kolejnych umów, zanim pracownikowi przysługuje stała umowa na czas nieokreślony. Ma na celu zapobieganie nadużywaniu umów krótkoterminowych, a także chroni prawa pracowników tymczasowych.

Geneza i cel wprowadzenia systemu fazowego

Do 2016 roku w Holandii panował inny system, który umożliwiał agencjom wielokrotne zawieranie krótkoterminowych umów z większymi przerwami między nimi. To powodowało brak stabilności zatrudnienia i słabsze prawa dla pracowników tymczasowych. W 2016 roku wprowadzono nowe przepisy, które uporządkowały strukturę umów tymczasowych i stworzyły fazy A, B i C.

System fazowy wymusza stopniowe stosowanie lepszych warunków zatrudnienia, np. w fazie C pracownik ma prawo do umowy na czas nieokreślony oraz pełnych świadczeń.

Opis poszczególnych faz w fasesysteem ABU i NBBU

Faza A — okres próbny i pierwsze umowy

Faza A obejmuje pierwsze 78 tygodni zatrudnienia u danego pracodawcy (liczone w okresie 3 lat). W tym czasie pracownik może otrzymać maksymalnie 3 umowy na czas określony, z przerwami krótszymi niż 4 tygodnie między nimi.

Prawa pracownika w fazie A:

Zatrudnienie w fazie A jest często traktowane jako etap próbny – pracodawca i pracownik mogą sprawdzić, czy współpraca się układa.

Faza B — etap umów czasowych po fazie A

Faza B dotyczy kolejnych 78 tygodni pracy u tego samego pracodawcy, w trakcie których możliwe jest zawieranie kolejnych umów na czas określony, jednak już z innymi warunkami:

Pracownik w tej fazie powinien mieć coraz lepsze warunki, często porównywalne do stałych pracowników, w tym:

Faza C — umowa na czas nieokreślony i pełne prawa

Po upływie 78 tygodni w fazie B, pracownik tymczasowy wchodzi w fazę C, czyli zdobywa prawo do stałej umowy na czas nieokreślony (vast contract). Oznacza to trwałość zatrudnienia i zabezpieczenie praw pracowniczych na poziomie pełnym, m.in.:

Z punktu widzenia pracownika jest to najbardziej korzystna faza zatrudnienia.

Praktyczne przykłady zastosowania systemu fazowego w pracy tymczasowej

Przykład 1: Marek – polski pracownik magazynu w Holandii

Marek zaczął pracę w agencji tymczasowej ABU w Holandii w listopadzie 2021 roku. W fazie A podpisał trzy krótkoterminowe umowy, łącznie przez 68 tygodni, z krótkimi przerwami między zleceniami.

Pod koniec fazy A agencja zaoferowała mu kolejną umowę w fazie B na rok. Marek dzięki systemowi gwarantujących praw miał prawo do pełnego wynagrodzenia zgodnego z CAO dla magazynierów, a także dodatkowego vakantietoeslag (8%). Po 2 latach pracy w fazie B (łącznie ponad 150 tygodni od początku zatrudnienia) Marek otrzymał umowę na czas nieokreślony – faza C.

Przykład 2: Anna – pracownica sezonowa zatrudniona przez NBBU

Anna została zatrudniona na sezonowe prace rolnicze przez agencję zrzeszoną w NBBU. Każdego sezonu podpisywała z nią umowę na czas określony trwającą po kilka tygodni. Dzięki systemowi fasesysteem fazy były naliczane łącznie przez 3 lata i gdy przekroczyła określony limit czasu, dostała prawo do umowy permanentnej oracz do pełnych świadczeń:

Ważne kwestie: chorobowe, dodatek urlopowy, emerytura w systemie fazowym

Chorobowe (ziekteverlof) i prawa pracownika tymczasowego

W Holandii pracownicy tymczasowi mają prawo do chorobowego już od pierwszego dnia zatrudnienia. Wynagrodzenie chorobowe może wynosić do 70% normalnego wynagrodzenia przez pierwsze 104 tygodnie absencji, zgodnie z ustawą Ziektewet.

System fasesysteem ABU NBBU nie zmienia tych podstawowych praw, jednak pracownicy w fazie C mogą oczekiwać lepszej ochrony i wsparcia ze strony pracodawcy, w tym dostęp do programów rehabilitacji.

Dodatek urlopowy (vakantietoeslag) – co warto wiedzieć?

Vakantietoeslag to ponadnormatywny dodatek wypłacany raz do roku (zazwyczaj w maju lub czerwcu) w wysokości około 8% rocznego wynagrodzenia brutto. W przypadku pracowników tymczasowych zachowuje się on na poziomie podobnym do pracowników stałych.

W fazie A i B często wypłacany jest oddzielnie, natomiast w fazie C coraz częściej wliczany bezpośrednio do miesięcznego wynagrodzenia.

Prawa emerytalne (pensioen) pracowników tymczasowych

Podczas pracy tymczasowej w Holandii pracodawca jest zobowiązany do odprowadzania składek emerytalnych do instytucji w ramach branżowego lub zakładowego funduszu emerytalnego (pensioenfonds). W fazie A i B pracownik również ma prawo do takiego ubezpieczenia, jednak jego składki mogą być niższe lub zakłady mniej skoordynowane z pełnym świadczeniem emerytalnym.

W fazie C pracownik ma prawo do pełnego udziału w funduszu i wymienionych świadczeń, co korzystnie wpływa na wysokość przyszłej emerytury.

Praktyczne wskazówki dla polskich pracowników tymczasowych

Kiedy warto skontaktować się z prawnikiem?

Jeśli masz wątpliwości co do prawidłowego zastosowania systemu fazowego lub czujesz się poszkodowany przez agencję pracy tymczasowej, warto skorzystać z pomocy specjalisty:

Eksperci Arslan & Arslan Advocaten posiadają bogate doświadczenie w polsko-holenderskim prawie pracy i mogą pomóc w każdej kwestii związanej z fasesysteem pracownik tymczasowy Holandia.

Podsumowanie

System fazowy ABU i NBBU to kluczowy element regulujący zatrudnienie pracowników tymczasowych w Holandii. Znajomość faz A, B i C pozwala pracownikom kontrolować swoje prawa, od umów na czas określony aż po umowę stałą z pełnymi świadczeniami. Szczególnie dla polskich migrantów pracujących w Holandii, zrozumienie tego systemu umożliwia lepszą ochronę interesów oraz pewność zatrudnienia.

Nie zapominaj o prawie do urlopu, dodatku urlopowego, ubezpieczeń społecznych oraz emerytalnych — są to prawa przysługujące na każdym etapie zatrudnienia, choć ich zakres zwiększa się w kolejnych fazach. W razie jakichkolwiek problemów warto skonsultować się z ekspertami prawa pracy, którzy pomogą w odzyskaniu należności oraz wyjaśnieniu wątpliwości.

Jeśli pracujesz w Holandii jako pracownik tymczasowy i chcesz wiedzieć, na jakim etapie fasesysteem pracujesz oraz jakie przysługują Ci prawa — skontaktuj się z nami przez PrawoPracy.nl. Oferujemy bezpłatną ocenę Twojej sytuacji prawnej i pomoc w walce o Twoje prawa.