Kto jest Twoim pracodawcą w agencji pracy tymczasowej w Holandii?

Praca przez agencję pracy tymczasowej (uitzendbureau) w Holandii to coraz popularniejsza forma zatrudnienia wśród polskich migrantów. Jednak często pojawiają się pytania i wątpliwości związane z tym, kto jest właściwie Twoim pracodawcą: czy to agencja pracy tymczasowej, czy też firma, w której codziennie wykonujesz swoje obowiązki – tzw. pracodawca użytkownik (inlener).

W tym rozbudowanym artykule wyjaśnimy:

• jak działa zatrudnienie przez agencję pracy tymczasowej;
• kto odpowiada za Twoje wynagrodzenie, bezpieczeństwo i zwolnienie;
• jakie masz prawa jako pracownik tymczasowy;
• jak skutecznie dochodzić swoich praw krok po kroku;
• kiedy warto skontaktować się z prawnikiem.

Zachęcamy do lektury, abyś mógł świadomie zadbać o swoje prawa i bezpieczeństwo pracy w Holandii.

Dwa podmioty w zatrudnieniu tymczasowym – zrozumienie roli agencji i firmy użytkownika

Pracując przez agencję pracy tymczasowej, nawiązujesz zwykle kontakt z dwoma podmiotami:

• Agencja pracy tymczasowej (uitzendbureau) – Twój formalny pracodawca, która zatrudnia Cię na podstawie umowy o pracę tymczasową (tijdelijke arbeidsovereenkomst). To ta firma podpisała z Tobą kontrakt, wypłaca wynagrodzenie oraz wystawia paski płacowe (loonstrook).

• Pracodawca użytkownik (inlener) – firma, w której wykonujesz pracę na co dzień. To tutaj spędzasz większość czasu, podlegasz nadzorowi, korzystasz z miejsca pracy oraz wykonywanych obowiązków.

Dlaczego równoczesna rola dwóch podmiotów bywa myląca?

W praktyce często dochodzi do sytuacji, gdy agencja i firma użytkownik zrzucają na siebie odpowiedzialność za różne kwestie: wynagrodzenie, bezpieczeństwo czy zwolnienie. Niestety, to Ty – jako pracownik – możesz mieć problem, gdy te dwie strony nie chcą jasno powiedzieć, za co każda z nich odpowiada.

Kto jest Twoim prawnie uznanym pracodawcą w Holandii?

Z prawnego punktu widzenia w Holandii (zgodnie z kodeksem pracy – Nederlandse Arbeidsrecht) agencja pracy tymczasowej jest Twoim pracodawcą, a nie firma, w której fizycznie pracujesz. Oznacza to, że agencja ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za:

• podpisanie i przestrzeganie Twojej umowy o pracę (arbeidsovereenkomst);
• terminową wypłatę wynagrodzenia (salaris);
• dostarczanie pisemnych pasków płacowych (loonstrook);
• wypłatę wynagrodzenia podczas ewentualnej choroby (ziektewet);
• formalne rozwiązywanie umowy o pracę, czyli zwolnienie (ontslag).

Przykład z życia

Janek, pracując przez agencję w magazynie w Rotterdamie, zachorował na Covid-19. W tym czasie nie mógł świadczyć pracy, ale to agencja była odpowiedzialna za wypłatę wynagrodzenia chorobowego, a nie firma magazynowa, w której był zatrudniony.

Rola pracodawcy użytkownika (inlener) – co to oznacza dla Ciebie?

Chociaż formalnie nie jest Twoim pracodawcą, pracodawca użytkownik jest odpowiedzialny za wiele istotnych kwestii związanych z Twoją codzienną pracą:

• organizację i kierowanie Twoją pracą (werkplek en begeleiding);
• zapewnienie bezpiecznych warunków pracy (gezondheids- en veiligheidsvoorschriften);
• nadzór nad wykonywaniem powierzonych zadań i przestrzeganie regulaminów;
• zgłaszanie wypadków przy pracy (arbeidsongeval).

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Firma, w której wykonujesz pracę, musi zapewnić Ci odpowiednie szkolenia BHP i sprzęt ochronny zgodnie z holenderskimi normami. Jeśli doznałeś wypadku przy pracy, ważną rolę odgrywa właśnie ta firma, chociaż agencja także ma obowiązki informacyjne i związane z odszkodowaniami.

Spór o odpowiedzialność – co robić, gdy agencja i firma zrzucają się nawzajem?

Niestety, często agencje pracy tymczasowej (uitzendbureau) i pracodawcy użytkownicy (inlener) przerzucają odpowiedzialność i tłumaczą, że „to nie ich wina”. Taka sytuacja nie powinna Cię blokować w dochodzeniu swoich praw.

Jak rozpoznać, kto jest odpowiedzialny?

Pamiętaj, że odpowiedzialność jest ściśle określona i podzielona:

Praktyczna rada

Jeśli jedna strona odesła Cię do drugiej, zachowaj wszystkie wiadomości, umowy oraz dowody płatności i zażądaj wyjaśnień na piśmie. To ułatwi późniejsze dochodzenie praw.

Zarządzanie wynagrodzeniem – kto płaci i jak rozwiązać problemy?

Twoja pensja (salaris) zawsze pochodzi od agencji pracy tymczasowej. Jeżeli zauważyłeś:

• brakującą wypłatę za przepracowane godziny;
• brak wypłaty dodatku urlopowego (vakantiegeld);
• zaniżone wynagrodzenie lub niesprawiedliwe potrącenia;

masz prawo domagać się wyjaśnień i korekty od agencji.

Sprawdź umowę i CAO

Zapoznaj się z umową o pracę (arbeidsovereenkomst) i ewentualnym układem zbiorowym pracy (CAO – Collectieve Arbeidsovereenkomst), ponieważ często zawierają one szczegółowe zapisy o wynagrodzeniu, godzinach pracy oraz dodatkach.

Co możesz zrobić?

• Dokumentuj godziny pracy – zapisuj daty, godziny i miejsce pracy.
• Proś o paski płacowe (loonstrook) – zgodnie z prawem powinny być one udostępniane każdorazowo przy wypłacie.
• Zgłoś problem pisemnie do agencji – ma obowiązek odpowiedzieć.
• Jeśli nie uzyskasz satysfakcjonującej odpowiedzi, zgłoś sprawę do inspekcji pracy (Inspectie SZW).

Co zrobić, gdy nagle przestają Cię wzywać do pracy lub rozwiązują umowę?

W przypadku zatrudnienia tymczasowego najczęściej umowę rozwiązuje agencja (opzegging door uitzendbureau). Pracodawca użytkownik zazwyczaj nie ma prawa samodzielnie Cię zwolnić.

Czy zwolnienie musi być uzasadnione?

Tak, umowa powinna regulować warunki wypowiedzenia lub zakończenia pracy, inaczej zwolnienie może być nieważne.

Przykład: jeśli agencja rozwiązuje umowę bez podania przyczyny i bez zachowania okresu wypowiedzenia, możesz być chroniony prawem do odszkodowania (transitievergoeding).

Co robić w takiej sytuacji?

• Poproś o oficjalne pismo z wypowiedzeniem;
• Sprawdź terminy wypowiedzenia i ewentualne klauzule dotyczące pracy tymczasowej (bijzondere bepalingen);
• Skontaktuj się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy w Holandii.

Zwolnienie z pracy z powodu choroby – jakie są Twoje prawa?

W razie choroby (ziekte) masz prawo do:

• zgłoszenia jej agencji pracy;
• otrzymywania wynagrodzenia chorobowego (ziektewet) przez minimum 70% pensji (często więcej w zależności od umowy lub CAO);
• nieodsyłania Cię automatycznie z pracy i niekasowania z grafików (rooster) bez ważnych powodów.

Co robić, gdy pojawią się problemy?

Jeśli agencja twierdzi, że z powodu choroby nie masz prawa do wynagrodzenia, domagaj się od nich pisemnego wyjaśnienia. Pamiętaj, że odmawianie wypłaty w czasie zwolnienia lekarskiego jest niezgodne z prawem pracy.

Co w sytuacji wypadku przy pracy?

Wypadki przy pracy (arbeidsongeval) są poważną sprawą i na każdej stronie ciąży obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa.

• Pracodawca użytkownik odpowiada przede wszystkim za bezpieczne miejsce pracy i odpowiednie szkolenia BHP.
• Agencja pracy tymczasowej także ma obowiązek dbania o warunki pracy i ubezpieczenie pracownika.

Kto ponosi odpowiedzialność?

W zależności od okoliczności, odpowiedzialność może być wspólna lub przypisana jednej ze stron. W razie wypadku należy:

• Zgłosić wypadek niezwłocznie obu pracodawcom;
• Sporządzić pisemne oświadczenie o okolicznościach zdarzenia;
• Skorzystać z ubezpieczenia wypadkowego (letselverzekering);
• Jeśli zostałeś poszkodowany, wystąpić o odszkodowanie.

Najczęstsze mity i nieporozumienia dotyczące pracy tymczasowej

„Nie mam żadnych praw, bo jestem pracownikiem tymczasowym”

To nieprawda. Prawo pracy w Holandii chroni także pracowników czasowych. Jesteś objęty obowiązkami i prawami, w tym płacą minimalną, urlopem i ochroną podczas choroby.

„Nie wiem, do kogo mam się zwrócić”

W pierwszej kolejności zwróć się do agencji pracy tymczasowej – to Twój formalny pracodawca. Jeśli problem dotyczy bezpieczeństwa lub wypadku, możesz również zgłosić się do firmy użytkownika.

„Strony wskazują na siebie nawzajem, to nie opłaca się walczyć”

Zwykle Twoje prawa są zapisane w umowie i prawa holenderskie stoją po Twojej stronie. Nie rezygnuj bez walki – często wystarczy odpowiednia pomoc prawna.

Krok po kroku – co robić, gdy staniesz przed problemem z agencją lub firmą użytkownikiem?

1. Sprawdź, kto podpisał z Tobą umowę

Upewnij się, że posiadasz kopię umowy o pracę i wiesz, z kim ją zawarłeś.

2. Zbieraj i archiwizuj dokumentację

Zachowuj:

• kopie umów
• wiadomości e-mail i SMS-y
• paski płacowe (loonstrook)
• rejestr godzin pracy

3. Komunikuj się na piśmie

Zadawaj pytania i zgłaszaj reklamacje w formie pisemnej — mail lub list polecony – aby mieć dowód.

4. Nie akceptuj niejasnych lub wymijających odpowiedzi

Jeśli Twój pracodawca odmawia wyjaśnień, zaznacz to w korespondencji i poproś o konkretne informacje.

5. Skontaktuj się z prawnikiem

Prawnicy specjalizujący się w prawie pracy dla migrantów mogą pomóc Ci ocenić sprawę i wystąpić do właściwych organów, jak sąd pracy (kantonrechter) lub inspektorat pracy (Inspectie SZW).

Praktyczne wskazówki dla pracowników zatrudnionych przez agencje w Holandii

• Zawsze otrzymuj i sprawdzaj umowę o pracę przed rozpoczęciem pracy.
• Dokładnie zapisuj godziny pracy i zachowuj potwierdzenia;
• Zgłaszaj wszelkie problemy i pytania na piśmie – nie polegaj tylko na rozmowach ustnych;
• Zwracaj uwagę na swoje prawa dotyczące urlopu, dodatków i wynagrodzenia podczas choroby;
• Dowiedz się, jaka obowiązuje w Twojej branży CAO, ponieważ może ona oferować Ci dodatkową ochronę i benefit;
• Jeśli zgłaszasz chorobę, zawsze postępuj zgodnie z procedurami, które wskazała agencja;
• Nie pozwól, by obie strony przerzucały się odpowiedzialnością, gdy pojawiają się problemy;
• Zasięgaj pomocy u specjalistów – prawo pracy w Holandii jest złożone, ale dostępna jest fachowa pomoc dla migrantów.

Kiedy skontaktować się z prawnikiem?

Warto rozważyć konsultację z prawnikiem (advocaat) specjalizującym się w holenderskim prawie pracy, jeśli:

• masz problem z nieotrzymaniem wynagrodzenia lub jego elementów;
• agencja pracy tymczasowej rozwiązała z Tobą umowę bez uzasadnienia lub bez zachowania odpowiednich terminów;
• jesteś poszkodowany w wypadku przy pracy i napotykasz trudności w dochodzeniu odszkodowania;
• masz wątpliwości, kto faktycznie jest Twoim pracodawcą i nie możesz uzyskać jasnych informacji;
• agencja lub firma użytkownik ograniczają Twoje prawa lub stosują nieuczciwe praktyki;
• chcesz uzyskać pomoc w negocjacjach z agencją pracy lub w przygotowaniu odwołania do sądu pracy.

Prawnicy z Arslan & Arslan Advocaten służą kompleksową pomocą prawną dla polskich pracowników w Holandii. Skontaktuj się z nami, by uzyskać indywidualną poradę i skuteczną reprezentację.

Podsumowanie

Praca w Holandii przez agencję pracy tymczasowej daje wiele możliwości, ale wymaga znajomości swoich praw i obowiązków. Pamiętaj, że formalnym pracodawcą jest agencja pracy tymczasowej (uitzendbureau), natomiast firma, w której pracujesz (inlener), odpowiada przede wszystkim za miejsce pracy i bezpieczeństwo.

Nie pozwól, aby niejasności dotyczące odpowiedzialności blokowały Twoje prawa. Zachowuj dokumenty, komunikuj się na piśmie i w razie problemów korzystaj z pomocy profesjonalistów.

Życzymy Ci bezpiecznej i sprawiedliwej pracy w Holandii!

PrawoPracy.nl - prawna opieka dla Polskich pracowników w Holandii by Arslan & Arslan Advocaten

Przeczytaj również

• Kto jest Twoim pracodawcą w agencji pracy w Holandii?
• Co zrobić, gdy agencja pracy tymczasowej w Holandii nie wypłaca wynagrodzenia?
• Jak sprawdzić legalność agencji pracy w Holandii? Poradnik