Bankructwo pracodawcy: co z Twoim wynagrodzeniem?

Praca za granicą to dla wielu z nas ogromna szansa na lepsze życie, stabilność finansową i rozwój zawodowy, ale bywa również źródłem niespodziewanego stresu. Wyobraź sobie następującą sytuację: każdego dnia rzetelnie i z pełnym zaangażowaniem wykonujesz swoje obowiązki, aż tu nagle dowiadujesz się, że Twój werkgever (pracodawca) ma poważne problemy finansowe. Z dnia na dzień firma przestaje płacić terminowo, wynagrodzenie wpływa w ratach lub wcale, a w końcu pojawia się najgorsza wiadomość – oficjalnie ogłoszono upadłość. Dla pracownika migrującego w Holandii, który często musi opłacić mieszkanie, utrzymać rodzinę i pokryć koszty ubezpieczenia zdrowotnego, to moment pełen niepewności i lęku o przyszłość. W głowie pojawiają się trudne pytania: Jak zapłacić bieżące rachunki? Co z moją zaległą wypłatą? Czy z dnia na dzień wyląduję na bruku bez środków do życia?

W PrawoPracy.nl doskonale rozumiemy, jak niezwykle trudna, frustrująca i stresująca może być to sytuacja. Chcemy Cię jednak uspokoić – holenderskie prawo pracy jest bardzo rygorystyczne i wyjątkowo dobrze chroni pracowników w przypadku upadłości firmy. Nie zostaniesz sam ze swoim problemem, a Twoje ciężko zarobione pieniądze absolutnie nie przepadną. System socjalny w Holandii został skonstruowany w taki sposób, aby chronić najsłabsze ogniwo w łańcuchu gospodarczym, czyli pracownika. W tym artykule krok po kroku, w prosty i zrozumiały sposób wyjaśniamy, jakie masz prawa, na co możesz liczyć ze strony państwa i co dokładnie musisz zrobić, aby szybko i skutecznie odzyskać swoje zaległe wynagrodzenie.

Co się dzieje, gdy firma ogłasza faillissement (bankructwo)?

Kiedy sąd w Holandii po przeanalizowaniu sytuacji finansowej oficjalnie ogłasza faillissement (bankructwo) przedsiębiorstwa, natychmiast wyznacza osobę, która przejmuje całkowitą kontrolę nad majątkiem firmy. Jest to tak zwany curator (syndyk). Od tego precyzyjnego momentu Twój dotychczasowy werkgever (pracodawca) traci jakiekolwiek prawo do zarządzania firmą, podejmowania decyzji finansowych czy dysponowania firmowym kontem bankowym. Cała władza przechodzi w ręce syndyka.

Curator (syndyk) ma za zadanie dokładnie zbadać sytuację, zinwentaryzować majątek i uregulować sprawy finansowe bankruta wobec wierzycieli. W zdecydowanej większości przypadków oznacza to niestety ostateczne zakończenie działalności operacyjnej i zwolnienie wszystkich pracowników. W przypadku bankructwa obowiązują specjalne, znacznie uproszczone zasady zwalniania personelu. Curator (syndyk) może rozwiązać Twoją umowę o pracę niemal natychmiast, bez konieczności uzyskania ontslagvergunning (pozwolenie na zwolnienie) z urzędu pracy, co w normalnych warunkach byłoby procedurą długotrwałą i skomplikowaną.

Otrzymasz oficjalne, pisemne wypowiedzenie umowy o pracę. Warto jednak wiedzieć i pamiętać, że wciąż obowiązuje Cię ustawowy okres wypowiedzenia (opzegtermijn), który w przypadku upadłości wynosi maksymalnie sześć tygodni (w zależności od Twojego stażu pracy). Przez ten czas formalnie nadal jesteś zatrudniony i masz prawo do wynagrodzenia, nawet jeśli firma fizycznie już nie funkcjonuje, a Ty nie musisz przychodzić do pracy.

Kto wypłaci moje zaległe wynagrodzenie? Rola UWV

Największym zmartwieniem każdego pracownika w przypadku bankructwa jest oczywiście brak wypłaty. Bardzo często problemy zaczynają się na długo przed oficjalnym ogłoszeniem upadłości przez sąd – pracodawca spóźnia się z przelewami, tłumaczy się przejściowymi trudnościami, wypłaca tylko zaliczki lub część pensji, prosząc o cierpliwość. Kto ureguluje te wszystkie narosłe należności, skoro firma jest zadłużona i nie ma już żadnych pieniędzy na kontach?

W Holandii istnieje bardzo sprawnie działający, specjalny system ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy. Kiedy firma ostatecznie bankrutuje, obowiązek wypłaty Twojego wynagrodzenia oraz uregulowania innych należności pracowniczych przejmuje na siebie państwowy urząd – UWV (urząd pracy). Proces ten w holenderskim prawie nazywa się uitkering wegens betalingsonmacht (świadczenie z tytułu niewypłacalności).

Oznacza to w praktyce, że holenderskie państwo występuje w roli gwaranta i wypłaca Ci pieniądze, na które uczciwie i ciężko zapracowałeś. Nie musisz obawiać się, że zostaniesz z niczym na lodzie. Bardzo ważne jest jednak, abyś działał szybko, zdecydowanie i ściśle zgodnie z obowiązującymi procedurami urzędowymi, ponieważ czas odgrywa tutaj kluczową rolę.

Jakie świadczenia pokrywa UWV (urząd pracy)?

UWV (urząd pracy) nie tylko wypłaca bieżącą, miesięczną pensję, ale w ramach swoich gwarancji rekompensuje również inne należności finansowe, które był Ci winien Twój werkgever (pracodawca). W ramach świadczenia z tytułu niewypłacalności (uitkering wegens betalingsonmacht) możesz skutecznie odzyskać:

• Zaległe wynagrodzenie: UWV wypłaci Ci zaległą pensję za okres do 13 tygodni wstecz przed datą oficjalnego wypowiedzenia umowy przez syndyka. Jeśli Twój pracodawca nie płacił Ci przez ostatnie dwa lub nawet trzy miesiące, te pieniądze są bezpieczne i zostaną Ci w całości zwrócone przez urząd.
• Wynagrodzenie w okresie wypowiedzenia: Otrzymasz pełną zapłatę za cały swój okres wypowiedzenia (opzegtermijn), który w sytuacji bankructwa wynosi maksymalnie do 6 tygodni po dacie wypowiedzenia przez syndyka.
• Dodatek urlopowy i niewykorzystane dni wolne: UWV wypłaci Ci również w pełni należny dodatek urlopowy (vakantiegeld) – zazwyczaj wynoszący 8% rocznego wynagrodzenia – oraz finansowy ekwiwalent za wszystkie niewykorzystane dni urlopowe, które legalnie zgromadziłeś w ciągu ostatniego roku przed zakończeniem umowy o pracę.
• Inne przewidziane prawem dodatki: Jeśli w Twojej umowie o pracę lub układzie zbiorowym (CAO) przewidziano dodatkowe świadczenia, na przykład zwrot kosztów dojazdu do pracy (reiskostenvergoeding), dodatki zmianowe czy premie roczne, one również mogą zostać objęte państwową rekompensatą.

Dzięki temu niezwykle przyjaznemu dla pracownika systemowi, zdecydowana większość zatrudnionych odzyskuje 100% swoich należnych pieniędzy. Proces weryfikacji i wypłaty przez UWV może potrwać od kilku do kilkunastu tygodni, dlatego tak ważne jest, aby jak najszybciej i poprawnie zgłosić swoją sytuację do urzędu.

Co powinieneś zrobić krok po kroku?

Kiedy dowiadujesz się o bankructwie swojego pracodawcy, musisz zachować spokój, ale jednocześnie podjąć kilka bardzo konkretnych kroków. Twoje szybkie i przemyślane działanie to klucz do sprawnego odzyskania wszystkich należnych Ci pieniędzy.

Przede wszystkim, pod żadnym pozorem nie zwalniaj się sam. Jeśli w przypływie emocji złożysz wypowiedzenie z własnej inicjatywy, bezpowrotnie stracisz prawo do świadczeń gwarantowanych z UWV (urząd pracy) z tytułu niewypłacalności pracodawcy, a także do ewentualnego późniejszego zasiłku dla bezrobotnych (WW-uitkering). Zawsze poczekaj na oficjalne, pisemne pismo od syndyka rozwiązujące Twoją umowę.

Po drugie, niezwłocznie zarejestruj się w UWV. Gdy tylko otrzymasz pismo od syndyka informujące o zwolnieniu z powodu bankructwa, musisz natychmiast zgłosić się do UWV, aby złożyć oficjalny wniosek o przejęcie obowiązku wypłaty wynagrodzenia. Najlepiej zrobić to w ciągu tygodnia od otrzymania wypowiedzenia. UWV często organizuje specjalne spotkania informacyjne dla pracowników upadłej firmy – koniecznie weź w nim udział. Otrzymasz tam nie tylko niezbędne informacje, ale także formularze niezbędne do złożenia wniosku.

Po trzecie, starannie zbierz wszystkie dokumenty. Przygotuj swoją umowę o pracę (arbeidsovereenkomst), ostatnie odcinki wypłaty (salarisstrook), wyciągi bankowe potwierdzające brak przelewów od pracodawcy na Twoje konto oraz wszelką korespondencję z firmą (maile, wiadomości tekstowe, upomnienia o zapłatę). Te dokumenty będą dla urzędu twardym dowodem na to, ile dokładnie pieniędzy jesteś stratny i ułatwią szybkie rozpatrzenie Twojej sprawy.

Pomoc prawna jest często bezpłatna! (toevoeging)

Wielu pracowników z Polski pracujących w Holandii unika jakiegokolwiek kontaktu z prawnikiem, obawiając się ogromnych, niebotycznych kosztów obsługi prawnej. To bardzo powszechny, ale niezwykle szkodliwy błąd, który może kosztować Cię utratę Twoich praw i tysięcy euro zaległego wynagrodzenia! Chcemy to bardzo wyraźnie, głośno i stanowczo podkreślić: pomoc prawna jest często bezpłatna!

W Holandii funkcjonuje wspaniały system państwowego dofinansowania pomocy prawnej, znany jako toevoeging (bezpłatna pomoc prawna). Jest on stworzony specjalnie po to, aby osoby o niższych lub średnich dochodach – a do tej grupy często należą pracownicy migrujący – miały pełny i równy dostęp do profesjonalnego adwokata. Jeśli Twoje roczne dochody mieszczą się poniżej określonego przez państwo progu, holenderski rząd pokryje lwią część lub niemal wszystkie koszty Twojego prawnika. Ty ponosisz jedynie bardzo niewielką, jednorazową opłatę własną (eigen bijdrage), która jest zaledwie drobnym ułamkiem standardowych stawek rynkowych.

Nie pozwól, aby nieuzasadniony strach przed kosztami powstrzymał Cię przed skuteczną walką o Twoje podstawowe prawa. Sprawy związane z bankructwem, kontakty z holenderskim syndykiem, zrozumienie zawiłości prawnych i poprawne wypełnianie holenderskich formularzy urzędowych bywają bardzo skomplikowane, zwłaszcza gdy dodatkowo towarzyszy im bariera językowa. Posiadanie doświadczonego prawnika u swojego boku daje Ci absolutną pewność, że wszystkie formalności zostaną dopełnione bezbłędnie, terminy zostaną dotrzymane, a Ty otrzymasz każdą należną Ci złotówkę (czy raczej euro).

Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci przejść przez ten trudny czas

Bankructwo pracodawcy to niezwykle stresujący moment w życiu zawodowym, ale pamiętaj, że nie musisz radzić sobie z nim sam. Zespół ekspertów z PrawoPracy.nl, merytorycznie wspierany przez doświadczonych prawników z renomowanej kancelarii Arslan & Arslan Advocaten, jest tutaj, aby Ci pomóc na każdym etapie tego trudnego procesu. Mówimy w Twoim ojczystym języku – po polsku, doskonale rozumiemy Twoją sytuację życiową i wiemy, jak najskuteczniej chronić interesy polskich pracowników w Holandii.

Pomożemy Ci w profesjonalny sposób skontaktować się z syndykiem, bezbłędnie wypełnić skomplikowane wnioski do UWV i upewnimy się, że otrzymasz swoje zaległe wynagrodzenie w możliwie najkrótszym czasie. Dokładnie sprawdzimy również, czy kwalifikujesz się do systemu toevoeging (bezpłatna pomoc prawna), abyś miał pewność i spokój ducha, że nie musisz martwić się o wysokie koszty naszej pomocy prawnej.

Nie zwlekaj i nie trać cennego czasu, który w sprawach upadłościowych jest na wagę złota. Skontaktuj się z nami już dziś, aby umówić się na w pełni darmową, niezobowiązującą, wstępną konsultację. Razem zadbamy o to, aby Twoje prawa pracownicze były w pełni respektowane, a Twoje ciężko zarobione pieniądze bezpiecznie i szybko trafiły na Twoje konto bankowe. Jesteśmy tu dla Ciebie!

Przeczytaj również

• BHP w pracy w Holandii: obowiązki pracodawcy
• Transport do pracy w Holandii: obowiązki pracodawcy
• Odpowiedzialność pracodawcy za szkody w Holandii