Co zrobić, gdy pracodawca nie akceptuje zgłoszenia choroby w Holandii?

Polacy pracujący w Holandii często spotykają się z sytuacjami, które w ich ojczyźnie wydają się oczywiste, ale tutaj mogą być źródłem nieporozumień i stresu. Jednym z takich problemów jest sytuacja, gdy pracownik zgłasza chorobę (ziekmelding), a pracodawca (werkgever) nie akceptuje tego zgłoszenia i domaga się, aby mimo wszystko pojawił się w pracy. Co zrobić w takiej sytuacji? Jakie masz prawa i obowiązki? Jak przebiega procedura zgłaszania choroby w Holandii? Odpowiadamy szczegółowo, krok po kroku.

Procedura zgłaszania choroby w Holandii – krok po kroku

W Holandii procedura zgłaszania choroby jest szczegółowo uregulowana, a jej celem jest ochrona interesów zarówno pracownika, jak i pracodawcy. Oto jak wygląda typowy przebieg:

1. Zgłoszenie choroby (ziekmelding)

Jeśli źle się czujesz i nie możesz pracować, musisz niezwłocznie poinformować pracodawcę o swojej nieobecności. W praktyce wykonuje się to zwykle telefonicznie lub mailowo, zgodnie z ustalonymi w firmie zasadami. Ważne, aby zgłoszenie nastąpiło jak najszybciej w dniu pierwszej nieobecności.

UWAGA: W niektórych firmach obowiązuje określona godzina zgłoszenia choroby (np. do godz. 9:00 rano). Niezastosowanie się do tego może skutkować uznaniem nieobecności za nieusprawiedliwioną.

2. Obowiązek pracodawcy – powiadomienie lekarza zakładowego (bedrijfsarts)

Po zgłoszeniu choroby to pracodawca ma obowiązek powiadomić lekarza zakładowego (bedrijfsarts) lub lekarza służby BHP (arboarts). Lekarz ten jest odpowiedzialny za ocenę Twojego stanu zdrowia w kontekście pracy i za koordynację procesu powrotu do zdrowia.

3. Konsultacja lekarska i ocena niezdolności do pracy

W ciągu pierwszych sześciu tygodni od zgłoszenia choroby powinieneś zostać wezwany na konsultację do lekarza zakładowego (bedrijfsarts). To on oceni, czy rzeczywiście nie jesteś w stanie wykonywać pracy oraz czy możesz podjąć inne zadania.

4. Plan działań – plan van aanpak

Jeśli choroba trwa dłużej niż 6 tygodni, między 6. a 8. tygodniem pracodawca, lekarz zakładowy i pracownik wspólnie sporządzają plan działania (plan van aanpak). Dokument ten zawiera kroki, które pozwolą na powrót do pracy – może to być stopniowy powrót, zmiana obowiązków lub inne formy wsparcia.

5. Wynagrodzenie podczas choroby (loondoorbetaling bij ziekte)

Przez pierwsze 104 tygodnie (czyli dwa lata) choroby pracodawca ma obowiązek wypłacać co najmniej 70% Twojego wynagrodzenia, chyba że umowa o pracę lub zbiorowy układ pracy (CAO) przewiduje korzystniejsze warunki.

Co zrobić, gdy pracodawca nie akceptuje Twojego zgłoszenia choroby?

Prawo do oceny lekarskiej przez lekarza zakładowego (bedrijfsarts)

Twój pracodawca nie ma prawa samodzielnie ocenić, że nie jesteś chory i że powinieneś wrócić do pracy. Tę decyzję podejmuje lekarz zakładowy (bedrijfsarts), który ma doświadczenie w ocenie zdolności do pracy. Dopóki nie otrzymasz oficjalnej opinii od lekarza zakładowego, nie musisz i nie powinieneś pojawiać się w pracy.

Co robić w praktyce?

• Powiadom swojego pracodawcę, że zgłosiłeś chorobę i że oczekujesz na wizytę u lekarza zakładowego.
• Jeśli pracodawca nie umówił Cię na taką wizytę, sam poproś o skierowanie do bedrijfsarts.
• Jeśli pracodawca naciska na powrót do pracy mimo braku opinii lekarza, możesz zwrócić się do lekarza zakładowego o pilne zbadanie Twojej sytuacji.

Brak wizyty u lekarza zakładowego to naruszenie prawa

Pracodawca jest zobowiązany do organizacji wizyty u lekarza zakładowego. Jeśli tego nie zrobi, łamie przepisy o ochronie zdrowia pracowników i może zostać ukarany.

Różnice między lekarzem domowym (huisarts), lekarzem zakładowym (bedrijfsarts) i lekarzem służby BHP (arboarts)

W Holandii funkcjonują trzy różne role lekarzy w kontekście choroby pracowników:

• Lekarz domowy (huisarts) – Twój lekarz rodzinny, do którego zgłaszasz się z problemami zdrowotnymi. Może wystawić Ci zwolnienie lekarskie, ale nie ocenia Twojej zdolności do pracy w kontekście danego stanowiska.
• Lekarz zakładowy (bedrijfsarts) – lekarz powołany przez pracodawcę lub służbę medycyny pracy, który ocenia Twój stan zdrowia pod kątem wykonywania pracy, organizuje plan reintegracji.
• Lekarz służby BHP (arboarts) – specjalista ds. bezpieczeństwa i higieny pracy, często pełni funkcję lekarza zakładowego, zwłaszcza w większych firmach, i zajmuje się także profilaktyką i doradztwem.

Ważne: Opinia lekarza zakładowego/arboarts jest kluczowa do ustalenia, czy możesz pracować, a jeśli nie, to na jakich warunkach.

Co to jest "deskundigenoordeel" – druga opinia w UWV?

Jeśli nie zgadzasz się z oceną lekarza zakładowego lub pracodawcy, masz prawo do uzyskania drugiej opinii medycznej, zwanej deskundigenoordeel, którą wydaje niezależny lekarz orzecznik holenderskiego urzędu ubezpieczeń społecznych (UWV).

Jak złożyć wniosek o deskundigenoordeel?

• Wejdź na stronę UWV lub skontaktuj się telefonicznie.
• Wypełnij odpowiedni formularz z prośbą o wydanie drugiej opinii.
• UWV zorganizuje niezależną ocenę Twojego stanu zdrowia.
• Opinia UWV jest wiążąca dla obu stron – pracownika i pracodawcy.

Ta procedura jest szczególnie ważna, gdy spór o stan zdrowia i zdolność do pracy powoduje konflikt.

Prawo do wynagrodzenia podczas choroby i co zrobić, gdy pracodawca wstrzyma wypłatę

Podczas choroby masz prawo do co najmniej 70% wypłaty wynagrodzenia (loondoorbetaling bij ziekte) przez pierwsze dwa lata niezdolności do pracy. W praktyce często jest to 100%, jeśli tak przewiduje umowa lub układ zbiorowy.

Co zrobić, gdy pracodawca wstrzyma wypłatę (loonopschorting / loonstopzetting)?

• Sprawdź powód wstrzymania. Pracodawca może zawiesić wypłatę, jeśli uważnie, że nie współpracujesz lub nie przestrzegasz zasad reintegracji.
• Skontaktuj się z lekarzem zakładowym. Upewnij się, że Twoja niezdolność do pracy jest formalnie potwierdzona.
• Zgłoś sprawę do UWV. Możesz poprosić o interwencję i poradę.
• Skonsultuj się z prawnikiem. Wiele sytuacji wymaga indywidualnej analizy.

Specyfika sytuacji pracowników tymczasowych (uitzendkrachten)

Polacy często pracują w Holandii przez agencje pracy tymczasowej (uitzendbureaus). Umowy tymczasowe mogą zawierać tzw. klauzulę uitzendbeding, co oznacza, że umowa wygasa automatycznie po zakończeniu zlecenia.

Co oznacza to dla choroby?

• W przypadku choroby w trakcie trwania umowy, masz takie same prawa do zwolnienia i wynagrodzenia chorobowego.
• Jeśli umowa wygasa podczas choroby, agencja nie musi jej przedłużać.
• Musisz być świadomy, że po zakończeniu umowy możesz nie mieć prawa do dalszego wynagrodzenia chorobowego.
• Warto monitorować swoje prawa i ewentualnie zgłaszać się do UWV o zasiłek chorobowy.

Kary za brak współpracy przy reintegracji – co mówi Wet verbetering poortwachter?

Holenderska ustawa o poprawie bramki wejściowej do rynku pracy (Wet verbetering poortwachter) nakłada obowiązki na pracownika i pracodawcę w zakresie reintegracji po chorobie.

Obowiązki pracownika:

• Aktywna współpraca z lekarzem zakładowym i pracodawcą.
• Udział w sporządzaniu i realizacji planu van aanpak.
• Stosowanie się do zaleceń lekarskich i nieutrudnianie powrotu do pracy.

Obowiązki pracodawcy:

• Organizacja wizyty u lekarza zakładowego.
• Sporządzenie planu reintegracji.
• Zapewnienie odpowiednich warunków do powrotu do pracy.

Sankcje:

• Brak współpracy może skutkować wstrzymaniem wypłaty wynagrodzenia.
• Pracodawca może zwrócić się o karę do UWV.
• W ekstremalnych przypadkach skutkiem jest rozwiązanie umowy o pracę.

Przykłady z życia polskich pracowników w Holandii

Przykład 1: Pan Jan – pracownik tymczasowy z agencji pracy

Pan Jan pracował przez agencję jako magazynier w Rotterdamie. Po kilku tygodniach pracy poczuł się źle i zgłosił chorobę. Agencja odmówiła uznania zwolnienia, twierdząc, że Jan powinien przyjść do pracy, bo "jakoś wygląda zdrowo". Jan skontaktował się z lekarzem zakładowym, który potwierdził jego niezdolność do pracy. Agencja została zobowiązana do wypłaty wynagrodzenia za chorobę i zapewnienia odpowiednich warunków do powrotu do pracy.

Przykład 2: Pani Anna – zatrudniona na stałym kontrakcie

Pani Anna, zatrudniona w firmie produkcyjnej w Eindhoven, zachorowała na grypę. Pracodawca nie zgłosił jej choroby do lekarza zakładowego i nie wypłacał wynagrodzenia. Anna sama poprosiła o wizytę u bedrijfsarts, który stwierdził konieczność odpoczynku. Dzięki interwencji prawnika z kancelarii Arslan & Arslan Advocaten pracodawca wypłacił zaległe wynagrodzenie i wdrożył procedurę reintegracji.

Przykład 3: Pan Marek – spór o powrót do pracy

Pan Marek wrócił do pracy po chorobie, ale czuł się nadal źle. Pracodawca nalegał, by kontynuował pracę na pełny etat. Marek zwrócił się do lekarza zakładowego, który zalecił stopniowy powrót. Pracodawca odmówił, więc Marek złożył wniosek o deskundigenoordeel w UWV. Po pozytywnej opinii Marek mógł pracować na zmniejszonym wymiarze godzin bez utraty wynagrodzenia.

Wyjazd na leczenie do Polski podczas zwolnienia chorobowego

Wielu Polaków zastanawia się, czy podczas choroby w Holandii można wyjechać na leczenie lub rehabilitację do Polski. Odpowiedź brzmi: tak, ale z zachowaniem ścisłych zasad.

Jak postąpić?

• Poinformuj lekarza zakładowego (bedrijfsarts) o planowanym wyjeździe.
• Złóż wniosek o zgodę na wyjazd do UWV, podając powód leczenia.
• Czekaj na decyzję UWV – bez niej wyjazd może być uznany za naruszenie obowiązków pracowniczych i skutkować wstrzymaniem wypłaty wynagrodzenia.

Praktyczne wskazówki dla pracowników

• Zawsze zgłaszaj chorobę pracodawcy najszybciej, jak to możliwe.
• Domagaj się skierowania do lekarza zakładowego (bedrijfsarts), jeśli nie zostaniesz automatycznie skierowany.
• Pamiętaj, że to lekarz zakładowy decyduje o Twojej zdolności do pracy, a nie pracodawca.
• Współpracuj podczas procesu reintegracji i realizacji planu van aanpak.
• Jeśli pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia, skontaktuj się z lekarzem zakładowym i rozważ interwencję prawnika.
• Nie ignoruj obowiązku utrzymywania kontaktu z pracodawcą podczas choroby.
• W przypadku wyjazdu na leczenie do Polski zawsze uzyskaj zgodę UWV.
• Znaj swoje prawa dotyczące świadczeń chorobowych i reintegracji.

Kiedy skontaktować się z prawnikiem?

Jeśli Twój pracodawca nie uznaje Twojego zgłoszenia choroby, wstrzymuje wypłatę wynagrodzenia, nie kieruje Cię do lekarza zakładowego lub utrudnia powrót do zdrowia i pracy – nie zwlekaj z kontaktem ze specjalistą.

Kancelaria Arslan & Arslan Advocaten specjalizuje się w prawie pracy w Holandii i pomaga polskim pracownikom rozwiązywać takie problemy.

Dlaczego warto się z nami skontaktować?

• Pomożemy Ci zrozumieć Twoje prawa.
• Doradzimy, jakie kroki podjąć, aby chronić swoje interesy.
• Reprezentujemy Cię w sporach z pracodawcą i instytucjami holenderskimi.
• Ułatwimy kontakt z lekarzem zakładowym i instytucjami odpowiedzialnymi za świadczenia.

Nie ryzykuj utraty wynagrodzenia lub prawa do zwolnienia – skontaktuj się z nami, aby uzyskać profesjonalną pomoc i wsparcie.

PrawoPracy.nl – Twój partner w Holandii. Arslan & Arslan Advocaten – Twoje prawo, nasza troska.

Przeczytaj również

• Zwolnienie podczas choroby: czy pracodawca może?
• Loondoorbetaling bij ziekte — Wynagrodzenie podczas choroby w Holandii
• Zwolnienie z pracy po 2 latach choroby w Holandii – poznaj swoje prawa