Proeftijd (okres próbny) w Holandii: zasady

Praca w Holandii dla wielu Polaków to szansa na lepsze zarobki i stabilność finansową. Jednak początki w nowym miejscu pracy często wiążą się z okresem próbnym, znanym w holenderskim prawie pracy jako proeftijd. Dla wielu pracowników migrujących z Polski ten czas może wydawać się pełen niepewności. Warto jednak wiedzieć, że holenderskie prawo pracy precyzyjnie reguluje zasady dotyczące okresu próbnego, chroniąc interesy zarówno pracodawcy (werkgever), jak i pracownika (werknemer). Zrozumienie swoich praw to pierwszy krok do spokojnej i bezpiecznej pracy w Holandii.

Czym jest proeftijd i ile może trwać?

Okres próbny (proeftijd) to czas na początku zatrudnienia, w którym zarówno Ty, jak i Twój pracodawca możecie sprawdzić, czy współpraca przebiega pomyślnie. W tym czasie każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę ze skutkiem natychmiastowym, bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na zwolnienie (ontslagvergunning) z holenderskiego urzędu pracy (UWV) ani zgody sądu.

Długość okresu próbnego zależy ściśle od rodzaju umowy o pracę, jaką podpisałeś. Holenderskie prawo jasno określa maksymalny czas trwania proeftijd:

• W przypadku umów na czas określony krótszych niż 6 miesięcy, okres próbny jest niedozwolony. Jeśli Twoja umowa trwa np. 5 miesięcy, pracodawca nie może nałożyć na Ciebie okresu próbnego.
• W przypadku umów na czas określony trwających od 6 miesięcy do 2 lat, maksymalny okres próbny wynosi 1 miesiąc.
• W przypadku umów na czas nieokreślony (tzw. stały kontrakt) lub umów na czas określony dłuższych niż 2 lata, maksymalny okres próbny wynosi 2 miesiące.

Ważne jest, aby okres próbny był zawsze zawarty na piśmie w umowie o pracę. Ustalenia ustne dotyczące proeftijd są w świetle holenderskiego prawa nieważne.

Twoje prawa podczas okresu próbnego

Wielu pracowników z Polski obawia się, że podczas okresu próbnego są całkowicie pozbawieni praw. To nieprawda. Mimo że pracodawca może rozwiązać umowę szybciej i łatwiej, nadal obowiązują go pewne zasady. Przede wszystkim, zwolnienie w okresie próbnym nie może nosić znamion dyskryminacji (np. z powodu ciąży, choroby przewlekłej, płci czy narodowości).

Jeśli zostaniesz zwolniony podczas proeftijd, masz prawo zażądać od pracodawcy podania powodu zwolnienia na piśmie. Pracodawca ma obowiązek przedstawić Ci uzasadnienie swojej decyzji. Co więcej, za czas przepracowany w okresie próbnym należy Ci się pełne wynagrodzenie, zgodne z ustaleniami w umowie, a także odpowiednia część dodatku urlopowego (vakantiegeld).

Należy pamiętać, że okres próbny musi być taki sam dla obu stron. Jeśli pracodawca ustalił dla Ciebie dwumiesięczny okres próbny, on również jest nim związany przez dwa miesiące. Nie można ustalić dłuższego okresu próbnego dla pracownika niż dla pracodawcy.

Zwolnienie w czasie choroby podczas proeftijd

Jednym z najczęstszych problemów, z jakimi spotykają się polscy pracownicy w Holandii, jest zwolnienie z pracy w okresie próbnym z powodu nagłej choroby. Zgodnie z holenderskim prawem, pracodawca ma prawo zwolnić pracownika w trakcie trwania okresu próbnego, nawet jeśli ten przebywa na zwolnieniu lekarskim. Ochrona przed zwolnieniem w czasie choroby (opzegverbod tijdens ziekte) nie obowiązuje w trakcie ważnego okresu próbnego.

Jednakże, choroba nie może być wyłącznym powodem zwolnienia, gdyż mogłoby to zostać uznane za dyskryminację. W praktyce jednak, pracodawcy często podają inne powody, a udowodnienie, że zwolnienie nastąpiło wyłącznie z powodu choroby, może być trudne. Jeśli zostaniesz zwolniony podczas choroby w okresie próbnym, pamiętaj o natychmiastowym zgłoszeniu się do UWV (holenderskiego urzędu pracy) w celu ubiegania się o zasiłek chorobowy (Ziektewet-uitkering), ponieważ Twój pracodawca nie będzie już zobowiązany do wypłacania Ci wynagrodzenia po rozwiązaniu umowy.

Co zrobić, gdy pracodawca łamie zasady?

Niestety, zdarzają się sytuacje, w których nieuczciwi pracodawcy próbują wykorzystać nieznajomość prawa przez pracowników migrujących. Mogą na przykład wpisać do umowy na 3 miesiące miesięczny okres próbny, co jest niezgodne z prawem. W takiej sytuacji okres próbny jest uznawany za nieważny (tzw. nietig). Oznacza to, że jeśli pracodawca zwolni Cię, powołując się na ten nieważny okres próbny, zwolnienie to jest bezprawne.

Jeśli podejrzewasz, że Twój okres próbny został ustalony niezgodnie z prawem, lub jeśli zostałeś zwolniony w sposób, który budzi Twoje wątpliwości, nie powinieneś zostawać z tym problemem sam. Wielu Polaków w Holandii obawia się szukania pomocy prawnej ze względu na rzekomo wysokie koszty. To ogromny błąd!

Pamiętaj: w Holandii funkcjonuje system dofinansowania pomocy prawnej, znany jako toevoeging (bezpłatna pomoc prawna). Jeśli Twoje dochody nie przekraczają określonego progu – a w przypadku wielu pracowników tymczasowych tak właśnie jest – koszty adwokata są pokrywane przez państwo. Ty ponosisz jedynie niewielką opłatę własną (tzw. eigen bijdrage). Oznacza to, że profesjonalna pomoc prawna jest często niemal bezpłatna! Nie pozwól, by strach przed kosztami powstrzymał Cię przed walką o swoje prawa.

Skonsultuj swoją sytuację z ekspertem

Zrozumienie zawiłości holenderskiego prawa pracy, zwłaszcza w obcym języku, może być przytłaczające. Dlatego tak ważne jest, aby w razie jakichkolwiek wątpliwości skonsultować się ze specjalistą. Na portalu PrawoPracy.nl, wspieranym przez kancelarię Arslan & Arslan Advocaten, doskonale rozumiemy wyzwania, z jakimi mierzą się polscy pracownicy w Holandii.

Jeśli masz problemy związane z okresem próbnym (proeftijd), nieuczciwym zwolnieniem lub po prostu chcesz upewnić się, że Twoja umowa jest zgodna z prawem, jesteśmy tu, aby Ci pomóc. Oferujemy wsparcie w języku polskim i z pełnym zrozumieniem Twojej sytuacji.

Nie czekaj, aż problem sam się rozwiąże. Skontaktuj się z nami już dziś! Zadzwoń lub napisz do kancelarii Arslan & Arslan Advocaten za pośrednictwem strony PrawoPracy.nl i umów się na darmową, wstępną konsultację. Pomożemy Ci ocenić Twoją sytuację i sprawdzimy, czy kwalifikujesz się do uzyskania dofinansowania toevoeging (bezpłatnej pomocy prawnej). Twoje prawa są dla nas priorytetem.