Koszty szkolenia a pracodawca: kto płaci?

Dla wielu polskich pracowników migrujących do Holandii kwestia szkoleń zawodowych oraz związanych z nimi kosztów może być tematem pełnym wątpliwości. Często zastanawiają się, kto faktycznie powinien pokryć wydatki związane ze szkoleniem: pracodawca (werkgever) czy pracownik? W poniższym artykule szczegółowo wyjaśnimy, jakie przepisy obowiązują w Holandii, jakie prawa ma pracownik, a jakie obowiązki ma pracodawca w zakresie finansowania szkoleń, a także jak można skorzystać z bezpłatnej pomocy prawnej (toevoeging) w trudnych sytuacjach.

Kiedy pracodawca musi zapłacić za szkolenie?

Obowiązkowe szkolenia – zakaz pobierania opłat

W sierpniu 2022 roku weszła w życie unijna dyrektywa, która została implementowana do prawa holenderskiego i znacząco wpłynęła na kwestie szkoleń. Zgodnie z tym prawem, jeśli szkolenie jest obowiązkowe – czyli wymagane przez pracodawcę w ramach wykonywania pracy lub bezpieczeństwa, to pracownik musi uczestniczyć w nim bezpłatnie, a czas poświęcony na takie szkolenie zalicza się do czasu pracy (werktijd).

Oznacza to, że koszt takiego szkolenia ponosi pracodawca i nie może on obciążać pracownika opłatami za uczestnictwo. W praktyce może to być np. szkolenie BHP, kurs obsługi maszyn, czy też szkolenie z obowiązujących w firmie procedur.

Przykład:

Jan pracuje jako operator maszyn w Holandii. Pracodawca wymaga, aby wszyscy operatorzy ukończyli specjalistyczne szkolenie BHP. Koszt tego kursu pokrywa pracodawca, a Jan się na nim uczy w godzinach pracy, nie musi płacić z własnej kieszeni.

Co z dobrowolnym szkoleniem?

Jeśli szkolenie nie jest obligatoryjne, a pracownik decyduje się je odbyć dobrowolnie lub w celu własnego rozwoju zawodowego, koszt szkolenia zazwyczaj ponosi sam pracownik. Jednak nie jest to zawsze regułą i wiele zależy od umowy czy układu zbiorowego pracy (cao).

Studiekostenbeding (klauzula o kosztach nauki)

W kontrakcie lub regulaminie pracy może znaleźć się zapis o tzw. studiekostenbeding, czyli klauzula, która reguluje kwestie zwrotu kosztów szkolenia. Pracodawca może w niej zapisać, że jeśli pracownik po odbytym szkoleniu odejdzie z pracy w określonym czasie, będzie musiał zwrócić część lub całość kosztów poniesionych przez firmę.

Scenariusz:

Anna, zatrudniona w holenderskiej firmie sprzątającej, chce zrobić kurs języka angielskiego, aby mieć lepsze szanse na awans. Pracodawca zgadza się go opłacić, ale w kontrakcie ma zapisaną klauzulę studiekostenbeding – jeśli Anna odejdzie z pracy w ciągu roku od ukończenia kursu, musi zwrócić koszty szkolenia.

Warto takie zapisy dokładnie czytać, a w razie wątpliwości skonsultować się z prawnikiem.

Zwrot kosztów szkolenia – możliwości i ograniczenia

Pracodawca może domagać się zwrotu, ale pod pewnymi warunkami

Jeśli chcesz wiedzieć, czy pracodawca może żądać zwrotu kosztów szkolenia, musisz wiedzieć, że istnieją ścisłe reguły prawne i orzecznictwo holenderskich sądów. Na przykład, jeśli szkolenie było dobrowolne i nie stanowiło obowiązku w pracy, a stosowano tzw. studiekostenbeding, zwrot może być żądany, ale tylko w zakresie faktycznych kosztów i proporcjonalnie do czasu, jaki pracownik został po szkoleniu w firmie.

Przykład:

Marcin zrobił kurs kosztujący 1000 euro. W kontrakcie miał zapis o zwrocie tego kosztu, jeśli odejdzie wcześniej niż po 12 miesiącach. Po 6 miesiącach odeszł do innej pracy. Pracodawca może domagać się zwrotu 50% kosztów, bo pracował połowę okresu wymagania z umowy.

Koszty szkolenia a prawo pracy w Holandii – co warto wiedzieć?

• Szkolenia obowiązkowe są darmowe – pracodawca musi je finansować i czas szkoleń wlicza się do czasu pracy.
• Szkolenia dobrowolne mogą być finansowane przez pracownika lub pracodawcę – zależy od umowy.
• Klauzula studiekostenbeding może regulować zwroty kosztów w przypadku odejścia z firmy.
• Zawsze warto konsultować zapisy w umowie – Polacy w Holandii często nie czytają dokładnie kontraktów i potem mają problem.

Bezpłatna pomoc prawna dla pracowników – jak uzyskać wsparcie?

Wielu polskich pracowników w Holandii obawia się, że pomoc prawna jest droga. To nie jest prawda! Dzięki systemowi toevoeging (bezpłatna pomoc prawna) osoby o niskich dochodach mają prawo do niemal darmowej pomocy prawnika. Oznacza to, że Arslan & Arslan Advocaten oraz inne kancelarie mogą pomóc Ci za niewielką opłatą własną lub nawet całkowicie za darmo.

Korzystając z naszej strony PrawoPracy.nl uzyskasz dostęp do informacji i możesz umówić się na darmową poradę od Leo, naszego prawnie przeszkolonego asystenta AI, gdzie szczegółowo omówimy Twoją sytuację dotyczącą kosztów szkoleń i Twoich praw.

Jakie dokumenty warto zachować w razie sporu?

Jeśli pojawią się jakiekolwiek wątpliwości lub konflikt z pracodawcą dotyczący kosztów szkolenia, kluczowe jest posiadanie odpowiednich dowodów. Warto zawsze zachowywać:

• kopię umowy o pracę (arbeidsovereenkomst),
• wszelkie załączniki do umowy, w tym klauzulę o kosztach nauki (studiekostenbeding),
• korespondencję e-mailową z pracodawcą (werkgever) dotyczącą szkolenia,
• certyfikaty lub zaświadczenia o ukończeniu kursu,
• odcinki wypłat (salarisstrook), które mogą pokazywać ewentualne potrącenia z pensji.

Posiadanie tych dokumentów znacznie ułatwi pracę prawnikowi i zwiększy Twoje szanse na pomyślne rozwiązanie sprawy. Pamiętaj, że w Holandii pracownik jest silnie chroniony przez prawo pracy (arbeidsrecht), a system toevoeging (bezpłatna pomoc prawna) sprawia, że dochodzenie swoich racji jest dostępne dla każdego, niezależnie od zasobności portfela. Pomoc prawna jest często bezpłatna!

Podsumowanie

Koszty szkolenia w Holandii regulowane są prawem krajowym i europejskim, które ma na celu chronić pracownika. Pracodawca ponosi koszty obowiązkowych szkoleń, a dobrowolne szkolenia mogą, ale nie muszą być finansowane przez pracownika. Warto zwracać uwagę na klauzule w umowie oraz wiedzieć, że pomoc prawna w przypadku sporu jest dostępna i często bezpłatna dzięki toevoeging.

Jeśli masz pytania lub chcesz sprawdzić, czy Twój pracodawca może żądać od Ciebie zwrotu kosztów szkolenia, skontaktuj się z nami – kancelarią Arslan & Arslan Advocaten. Oferujemy bezpłatną poradę od Leo, naszego prawnie przeszkolonego asystenta AI, podczas której omówimy Twoje prawa, abyś czuł się bezpiecznie i świadomie podejmował decyzje w pracy.

Odwiedź PrawoPracy.nl i umów się na konsultację już dziś!

PrawoPracy.nl – Twoje wsparcie w Holandii.

Przeczytaj również

• Zwolnienie podczas choroby: czy pracodawca może?
• Czy pracodawca w Holandii może potrącać kary z wynagrodzenia?
• Co zrobić, gdy pracodawca nie akceptuje zgłoszenia choroby w Holandii?