Umowa na czas określony a nieokreślony w Holandii: Poradnik

[<a href="/kennisbank/umowa-czas-okreslony-czas-nieokreslony-holandia-przewodnik" title="Umowa na czas określony a nieokreślony w Holandii - poradnik" style="color: inherit; text-decoration: underline; text-decoration-color: #D0A42A; text-underline-offset: 2px;">Umowa na czas określony</a>](/kennisbank/umowa-o-prace-na-czas-okreslony-w-holandii-poradnik) a nieokreślony w Holandii – pełny przewodnik dla polskich pracowników

Jeżeli pracujesz w Holandii jako pracownik migracyjny z Polski, na pewno słyszałeś o dwóch podstawowych typach umów o pracę: umowie na czas określony (hol. bepaalde tijd) i umowie na czas nieokreślony (hol. onbepaalde tijd). Wiedza, czym się różnią te umowy oraz jakie prawa i obowiązki z nich wynikają, jest kluczowa dla Twojej stabilności zatrudnienia, ochrony prawnej i finansowej.

W niniejszym artykule wyjaśnimy krok po kroku, jakie są różnice między tymi umowami, jak działa zasada łańcuchowa (ketenregeling), kiedy umowa na czas określony zmienia się automatycznie w umowę na czas nieokreślony, oraz jakie masz prawa jako pracownik.

Czym jest umowa na czas określony (bepaalde tijd)?

Umowa na czas określony jest zawierana na określony czas lub do określonego momentu, na przykład na 6 miesięcy, rok czy do dnia 31 grudnia. Po upływie tego okresu umowa wygasa automatycznie, chyba że strony zdecydują się ją przedłużyć.

Kluczowe cechy umowy na czas określony:

• Określony termin zakończenia umowy – po którym umowa wygasa bez konieczności wypowiedzenia.
• Brak automatycznego przedłużania, chyba że obu stronom na tym zależy.
• Pracodawca musi Cię poinformować o zamiarze przedłużenia – jeśli umowa trwa powyżej 6 miesięcy, używa się tzw. aanzegtermijn (okres powiadomienia).

Obowiązek powiadomienia – aanzegtermijn

Jeśli Twoja umowa na czas określony trwa dłużej niż 6 miesięcy, pracodawca ma obowiązek powiadomić Cię na piśmie najpóźniej na 1 miesiąc przed zakończeniem tej umowy:

• czy umowa zostanie przedłużona,
• a jeśli tak, to w jakich warunkach.

Co jeśli pracodawca nie powiadomi na czas?

Masz prawo do odszkodowania (maksymalnie równowartość miesięcznego wynagrodzenia). Jeśli opóźnienie było krótsze, odszkodowanie jest proporcjonalne do okresu spóźnienia.

Prawo do odprawy – transitievergoeding

Po zakończeniu umowy na czas określony, jeśli nie zostanie podpisana nowa umowa, masz prawo do odprawy (hol. transitievergoeding). To świadczenie przysługuje każdemu pracownikowi od pierwszego dnia zatrudnienia, niezależnie od czasu trwania umowy.

Masz 3 miesiące od zakończenia umowy na czas określony na zgłoszenie swojego roszczenia o odprawę do pracodawcy. Warto pamiętać, że wielu pracowników tego nie robi i traci prawo do odprawy.

Ograniczenia umów na czas określony – zasada ketenregeling

Holenderskie prawo pracy wprowadziło zasadę ketenregeling, która ogranicza możliwość ciągłego przedłużania umów na czas określony.

[<a href="/kennisbank/umowa-na-czas-nieokreslony-po-pracy-przez-agencje-ketenregeling" title="Umowa na czas nieokreślony po pracy przez agencję i ketenregeling" style="color: inherit; text-decoration: underline; text-decoration-color: #D0A42A; text-underline-offset: 2px;">Umowa na czas nieokreślony</a>](/kennisbank/umowa-na-czas-nieokreslony-po-pracy-przez-agencje-ketenregeling) (onbepaalde tijd) – najlepsza forma zatrudnienia

Umowa bezterminowa nie ma ustalonej daty zakończenia, co oznacza większą ochronę prawną oraz stabilność zatrudnienia.

Twoje prawa przy umowie na czas nieokreślony:

• Trudniejsza możliwość zwolnienia – pracodawca musi mieć ważny powód, uzyskać zgodę odpowiedniego organu (UWV lub sądu rejonowego kantonrechter).
• Prawo do wypowiedzenia z określonym okresem wypowiedzenia – od 1 do 4 miesięcy, zależnie od stażu pracy.
• Prawo do odprawy (transitievergoeding), obliczanej według długości stażu pracy.
• Prawo do zasiłku dla bezrobotnych (hol. WW) – łatwiejsze spełnienie warunków.
• Stabilność zatrudnienia i finansowa – to zwiększa Twoją wiarygodność wobec banków, wynajmujących i urzędów.

Ochrona przed zwolnieniem

Pracodawca może Cię zwolnić z ważnych powodów, takich jak:

• przyczyny ekonomiczne,
• długotrwała choroba,
• niewłaściwe wykonywanie pracy,
• zaburzenia stosunków pracowniczych.

W przypadku zwolnienia z przyczyn ekonomicznych lub zdrowotnych wymagana jest zgoda instytucji UWV. W przypadku zwolnień z innych powodów zgoda należy do sądu rejonowego (kantonrechter).

Jeśli zwolnienie zostanie przeprowadzone bez wymaganej zgody, jest ono nieważne – możesz domagać się przywrócenia do pracy lub odszkodowania.

Zasada ketenregeling – jak umowa na czas określony zmienia się w nieokreśloną?

Zasada ketenregeling to prawo określające warunki, w których kolejne umowy na czas określony automatycznie zmieniają się w umowę bezterminową.

Standardowa reguła 3 umów w 36 miesięcy

Pracodawca może podpisać z Tobą maksy­malnie 3 umowy na czas określony w ciągu maksymalnie 36 miesięcy (3 lat). Jeśli:

• podpiszesz więcej niż 3 umowy,
• lub łączny okres umów przekracza 36 miesięcy – to kolejna umowa staje się umową na czas nieokreślony z mocy prawa.

Przykład:

Jeżeli masz trzy umowy: 6 miesięcy + 12 miesięcy + 12 miesięcy, czyli razem 30 miesięcy – możesz jeszcze podpisać jedną umowę na czas określony do 6 miesięcy. Czwarta umowa (lub każda kolejna po przekroczeniu limitów) jest umową na czas nieokreślony.

Przerwa 6 miesięcy resetuje licznik

Jeśli między dwiema umowami na czas określony nastąpi przerwa dłuższa niż 6 miesięcy, to licznik umów zliczających się do ketenregeling zostaje zerowany. Oznacza to, że pracodawca może rozpocząć nowy ciąg do 3 umów i 36 miesięcy.

Czasem pracodawcy stosują przerwy przekraczające 6 miesięcy celowo, by uniknąć automatycznego uznania umowy za bezterminową. To praktyka legalna, choć wskazująca na brak chęci zapewnienia stałego zatrudnienia.

Ketenregeling a praca tymczasowa (agencje pracy)

W sektorze pracy tymczasowej zasady ketenregeling są nieco bardziej skomplikowane i opierają się na systemie fazowym:

• Faza A – praca testowa, umowa może być dowolnie zakończona,
• Faza B – kryteria na kolejne umowy i czas zatrudnienia mają inne limity niż standardowa ketenregeling,
• Faza C – po przekroczeniu limitów fazy B otrzymujesz umowę na czas nieokreślony.

Limity i zasady tej reguły zależą od obowiązujących układów zbiorowych (CAO) – najczęściej jest to CAO ABU lub NBBU.

Zasada następczego pracodawcy – opvolgend werkgeverschap

Jeśli zmieniasz agencję pracy, ale nadal wykonujesz pracę w tej samej firmie (tzw. inlener), Twoje okresy zatrudnienia u poprzedniego i nowego pracodawcy mogą być sumowane na potrzeby ketenregeling. Zapobiega to obchodzeniu limitów przez pracodawców i agencje.

Najważniejsze różnice między umową na czas określony a nieokreślony

Jak krok po kroku walczyć o umowę na czas nieokreślony?

1. Znaj swoje prawa dotyczące ketenregeling

• Monitoruj ile umów na czas określony podpisałeś i ile łącznie trwały.
• Sprawdź długość przerw między umowami.

2. Nie zgadzaj się na sztuczne przerwy

• Pracodawcy czasem proponują 6-miesięczne przerwy, aby „zresetować” licznik ketenregeling.
• Zwróć uwagę, czy przerwa jest faktycznie konieczna, czy to tylko manewr pracodawcy.

3. Stań się niezastąpionym pracownikiem

• Rzetelność, lojalność, umiejętności i dobre relacje z przełożonym zwiększają szanse na ofertę umowy bezterminowej.

4. Rozmawiaj z pracodawcą

• Wyraź zainteresowanie dłuższym zatrudnieniem
• Zapytaj o warunki i perspektywy otrzymania umowy na czas nieokreślony

5. Jeśli pracodawca odmawia zmiany umowy mimo przekroczenia limitów – skonsultuj się z prawnikiem

• Prawnik może pomóc ustalić, czy masz prawo do umowy bezterminowej i ewentualnie skierować sprawę do sądu.

Co robić, gdy Twoje prawa są naruszane?

Krok 1: Zbierz dokumentację

• Wszystkie umowy o pracę – z datami podpisania i zakończenia
• Potwierdzenia przerw między umowami
• Korespondencję z pracodawcą w sprawie zatrudnienia

Krok 2: Przeanalizuj dane względem zasad ketenregeling

• Sprawdź, czy liczba umów i czas ich trwania przekracza limity

Krok 3: Zgłoś sprawę do prawnika

• Jeżeli pracodawca nie uznaje Twojego prawa do umowy na czas nieokreślony, prawnik może wystąpić do sądu z żądaniem potwierdzenia tego prawa.

Przykłady naruszenia ketenregeling

• Czwarta kolejna umowa na czas określony, mimo że przekroczono limit 3 umów,
• Kolejne umowy obejmujące ciągły okres powyżej 36 miesięcy,
• Próby obchodzenia reguły przez krótkie przerwy czy zmianę agencji w tej samej firmie.

Praktyczne wskazówki dla polskiego pracownika w Holandii

• Dokumentuj wszystko – zachowuj kopie umów, pism, e-maili i innych dokumentów związanych z pracą.
• Monitoruj terminy i limity umów – kontroluj ile czasu pracujesz na poszczególnych umowach oraz długość przerw.
• Pytaj o swoje prawa – jeśli nie jesteś pewien, co oznacza umowa, poproś o wyjaśnienie lub konsultację z prawnikiem.
• Zgłaszaj nadużycia – naruszenie prawa pracy można zgłaszać inspekcji pracy (Inspectie SZW).
• Ucz się języka holenderskiego – znajomość języka pozwoli Ci lepiej rozumieć umowy, regulaminy i ułatwi kontakty z pracodawcą.
• Rozwijaj swoje kwalifikacje – wyższe kompetencje zwiększają szansę na stałe zatrudnienie.
• Nie obawiaj się kontaktu z prawnikiem – wiele kancelarii oferuje bezpłatną lub dofinansowaną pomoc prawną dla pracowników o niskich dochodach.

Kiedy skontaktować się z prawnikiem?

• Jeśli pracodawca nie informuje Cię o zakończeniu lub przedłużeniu umowy na czas określony zgodnie z obowiązkiem aanzegtermijn.
• Gdy Twoja umowa na czas określony powinna już automatycznie być umową na czas nieokreślony, a pracodawca tego nie uznaje.
• W przypadku zwolnienia z umowy bez zachowania odpowiednich procedur i zgód.
• Gdy chcesz dochodzić prawa do odprawy (transitievergoeding), ale pracodawca odmawia jej wypłaty.
• Jeśli pracujesz przez agencje pracy tymczasowej i masz wątpliwości dotyczące zasad ketenregeling lub opvolgend werkgeverschap.
• Gdy potrzebujesz pomocy w interpretacji umowy lub w sprawie związanej z układem zbiorowym pracy (CAO).

W kancelarii Arslan & Arslan Advocaten oferujemy wsparcie dostosowane do potrzeb polskich pracowników w Holandii. Z nami łatwiej zrozumiesz swoje prawa i ochronisz swoje interesy.

Podsumowanie

Umowa na czas określony i nieokreślony różnią się przede wszystkim stabilnością zatrudnienia oraz ochroną prawną. Zrozumienie podstawowych zasad, takich jak ketenregeling i Twoich praw do odprawy czy powiadomień, pozwala skutecznie bronić swoich interesów.

Dążenie do uzyskania umowy na czas nieokreślony jest ważnym celem każdego pracownika migrującego, zwłaszcza dla Polaków planujących długoterminową karierę i życie w Holandii. Warto więc aktywnie monitorować swoje umowy, rozmawiać z pracodawcą i korzystać z pomocy prawnej, aby nie stracić swoich praw.

Pamiętaj – znając swoje prawa i korzystając z nich, budujesz stabilną i bezpieczną przyszłość w Holandii.

PrawoPracy.nl – Twój przewodnik po holenderskim prawie pracy dla Polaków

Autor

Arslan & Arslan Advocaten

Adwokat — Specjalista prawa pracy

Arslan & Arslan Advocaten

Specjalizuje się w ochronie praw polskich pracowników w Holandii. Ponad 15 lat doświadczenia w prawie pracy, sporach z pracodawcami i agencjami pracy tymczasowej.

Opublikowano: 26 marca 2025Ostatnia aktualizacja: 26 marca 2025