Urlop chorobowy w Holandii: prawa i obowiązki

Praca w Holandii to dla wielu Polaków szansa na lepsze życie i stabilność finansową. Jednak nieprzewidziane sytuacje, takie jak nagła choroba czy wypadek, mogą wywołać niepokój. Wielu pracowników z Polski obawia się, co stanie się z ich zatrudnieniem i dochodami w przypadku problemów zdrowotnych. Bariera językowa oraz różnice między polskim a holenderskim systemem ubezpieczeń społecznych potęgują ten stres.

Jako pracownik w Holandii masz określone prawa, które chronią Cię w trudnych chwilach. Na portalu PrawoPracy.nl, wspieranym przez doświadczoną kancelarię Arslan & Arslan Advocaten, pomagamy zrozumieć te zasady. Naszym celem jest to, abyś mógł skupić się na powrocie do zdrowia, a nie na stresie związanym z brakiem pieniędzy. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa urlop chorobowy w Holandii i jakie masz prawa.

Zgłoszenie choroby pracodawcy (ziekmelding)

Pierwszym i najważniejszym krokiem w przypadku choroby jest niezwłoczne poinformowanie pracodawcy (werkgever). Proces ten, nazywany w Holandii ziekmelding, powinien nastąpić jak najszybciej, najlepiej rano w pierwszym dniu nieobecności, jeszcze przed planowanym rozpoczęciem pracy. Sposób zgłoszenia zazwyczaj określa Twoja umowa o pracę, regulamin wewnętrzny firmy lub wytyczne agencji pracy (uitzendbureau).

Ważne jest, aby wiedzieć, że pracodawca nie ma prawa pytać o szczegóły Twojej choroby ani o to, na co dokładnie cierpisz – to informacje ściśle poufne. Musisz jedynie podać przewidywany czas nieobecności, aktualny numer telefonu oraz adres, pod którym będziesz przebywać podczas rekonwalescencji, aby lekarz zakładowy mógł się z Tobą skontaktować.

Prawo do wynagrodzenia podczas choroby (loondoorbetaling)

Wielu pracowników z Polski obawia się utraty środków do życia podczas choroby. W Holandii prawo pracy jest pod tym względem bardzo ochronne. W większości przypadków, podczas urlopu chorobowego masz prawo do otrzymywania co najmniej 70% swojego regularnego wynagrodzenia przez okres do dwóch lat (104 tygodnie).

Co istotne, w pierwszym roku choroby kwota ta nie może być niższa niż ustawowa płaca minimalna obowiązująca w Holandii. Oznacza to, że jeśli 70% Twojej pensji to mniej niż minimum, pracodawca musi wyrównać tę kwotę. Ponadto, często układy zbiorowe pracy (CAO), które obowiązują w wielu branżach, gwarantują jeszcze korzystniejsze warunki. Wiele CAO zapewnia wypłatę 100% wynagrodzenia w pierwszym roku choroby. Warto sprawdzić swoją umowę, aby wiedzieć, na jakie pieniądze możesz liczyć.

W przypadku pracowników tymczasowych z klauzulą agencyjną (uitzendbeding), obowiązek wypłaty zasiłku chorobowego (Ziektewet-uitkering) często przejmuje UWV, ale nadal nie zostajesz bez środków do życia.

Rola lekarza zakładowego (bedrijfsarts)

W Holandii zwolnienie lekarskie nie jest wystawiane przez lekarza rodzinnego (huisarts). Oceną Twojej zdolności do pracy zajmuje się niezależny lekarz zakładowy (bedrijfsarts) zatrudniony przez instytucję zajmującą się bezpieczeństwem i higieną pracy (arbodienst).

To z nim będziesz miał kontakt w czasie choroby. Lekarz ten ocenia obiektywnie, czy jesteś w stanie pracować, a jeśli nie, to jak długo potrwa Twoja nieobecność. Pamiętaj, że lekarz zakładowy jest obowiązany do zachowania tajemnicy lekarskiej. Nie może on przekazywać pracodawcy informacji o Twojej diagnozie. Przekazuje jedynie zalecenia dotyczące Twoich możliwości zarobkowych i ograniczeń. Jesteś zobowiązany do stawiania się na wezwania lekarza zakładowego – zignorowanie ich może skutkować wstrzymaniem wypłaty wynagrodzenia.

Ochrona przed zwolnieniem (ontslagbescherming)

Kolejną częstą obawą jest strach przed utratą pracy z powodu przedłużającej się choroby. Holenderskie prawo chroni pracowników w takich sytuacjach. Pracodawca z reguły ma całkowity zakaz zwalniania pracownika podczas pierwszych dwóch lat trwania choroby (opzegverbod tijdens ziekte).

Istnieją od tego nieliczne wyjątki, na przykład w przypadku upadłości firmy. Jeśli pracodawca próbuje Cię zwolnić lub podsuwa Ci do podpisania porozumienie stron (vaststellingsovereenkomst) w trakcie trwania urlopu chorobowego, prawdopodobnie łamie prawo. Nigdy nie podpisuj żadnych dokumentów o rozwiązaniu umowy w czasie choroby bez konsultacji z prawnikiem! Nawet jeśli firma wystąpi o pozwolenie na zwolnienie (ontslagvergunning), instytucja UWV zazwyczaj go nie wyda, jeśli jesteś chory.

Powrót do pracy i integracja (re-integratie)

Holenderski system kładzie ogromny nacisk na powrót pracownika do zdrowia i aktywności zawodowej. Proces ten nazywa się re-integratie. Zarówno Ty (werknemer), jak i Twój pracodawca, macie prawny obowiązek aktywnie współpracować w celu Twojego powrotu na stanowisko pracy.

Wspólnie z pracodawcą i lekarzem zakładowym tworzycie plan działania. Powrót może oznaczać stopniowe wdrażanie się do obowiązków, wykonywanie lżejszych prac (aangepast werk) lub pracę w mniejszym wymiarze godzin. Jeśli Twój stan zdrowia po dłuższym czasie nie pozwala na powrót do dotychczasowych obowiązków, pracodawca musi poszukać dla Ciebie innej, odpowiedniej pracy w ramach swojej firmy, a w ostateczności – pomóc Ci w znalezieniu odpowiedniego zatrudnienia u innego pracodawcy.

Bezpłatna pomoc prawna (toevoeging) – nie obawiaj się kosztów!

Wielu polskich pracowników w Holandii unika kontaktu z prawnikiem, obawiając się wysokich kosztów. To duży błąd, który może kosztować Cię utratę należnych praw i zaległego wynagrodzenia!

W Holandii istnieje wspaniały system dofinansowania pomocy prawnej, nazywany toevoeging (bezpłatna pomoc prawna). Jeśli Twoje dochody są niskie, koszty profesjonalnego adwokata w ogromnej większości pokrywa państwo holenderskie. Ty płacisz jedynie niewielki, jednorazowy wkład własny (eigen bijdrage). Pomoc prawna jest często bezpłatna!

Nie pozwól, aby strach przed kosztami powstrzymał Cię przed walką o swoje prawa, gdy pracodawca odmawia wypłaty chorobowego lub grozi bezprawnym zwolnieniem. Zawsze warto skonsultować swoją sytuację ze specjalistą.

Skonsultuj swoją sytuację z prawnikiem już dziś

Jeśli masz wątpliwości dotyczące swoich praw podczas choroby, Twój pracodawca nie wypłaca Ci należnego wynagrodzenia lub bezprawnie grozi zwolnieniem, nie czekaj. Skontaktuj się z nami przez portal PrawoPracy.nl.

Kancelaria Arslan & Arslan Advocaten oferuje profesjonalne, empatyczne wsparcie w języku polskim. Doskonale rozumiemy sytuację polskich pracowników migrujących w Holandii. Umów się na bezpłatną poradę od Leo, naszego prawnie przeszkolonego asystenta AI, podczas której ocenimy Twoją sytuację i wyjaśnimy, jak możemy Ci pomóc. Pamiętaj, że dzięki systemowi toevoeging, profesjonalna pomoc prawna jest często darmowa. Nie jesteś sam – jesteśmy tu, aby chronić Twoje prawa w Holandii.

Przeczytaj również

• Urlop macierzyński w Holandii: przepisy i prawa
• ZZP (samozatrudnienie) w Holandii: prawa i obowiązki
• Payrolling w Holandii – Twoje prawa, obowiązki i zasady