Zwolnienie podczas choroby: czy pracodawca może?

Choroba to zawsze trudny czas, zwłaszcza gdy przebywasz z dala od rodzinnego domu, pracując w Holandii. Wielu polskich pracowników migrujących, którzy zapadają na zdrowiu, odczuwa ogromny stres nie tylko z powodu samej dolegliwości, ale również ze strachu o swoje zatrudnienie i utrzymanie rodziny. Pojawia się jedno, niezwykle ważne pytanie: czy pracodawca (werkgever) może mnie zwolnić, gdy jestem na zwolnieniu lekarskim? Holenderskie prawo pracy (arbeidsrecht) jest pod tym względem bardzo specyficzne i w dużej mierze chroni pracownika, ale ma też swoje pułapki. W tym artykule eksperci z PrawoPracy.nl, portalu wspieranego przez renomowaną kancelarię Arslan & Arslan Advocaten, dokładnie wyjaśniają, jakie masz prawa, na co musisz uważać i dlaczego nie powinieneś obawiać się kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.

Ochrona przed zwolnieniem podczas choroby w Holandii

Zasadniczo holenderskie prawo pracy bardzo silnie chroni chorego pracownika. Istnieje tak zwany zakaz wypowiedzenia umowy w czasie choroby (opzegverbod tijdens ziekte). Oznacza to, że w zdecydowanej większości przypadków Twój pracodawca nie może Cię zwolnić przez pierwsze dwa lata (104 tygodnie) Twojej niezdolności do pracy. W tym okresie masz również prawo do dalszego wypłacania wynagrodzenia w czasie choroby (loondoorbetaling bij ziekte). Zgodnie z prawem jest to co najmniej 70% Twojego wynagrodzenia, jednak wiele układów zbiorowych pracy (CAO) gwarantuje wypłatę w wysokości od 90% do 100% w pierwszym roku trwania choroby.

Bardzo ważne jest, aby pamiętać, że ta ochrona obowiązuje od momentu oficjalnego zgłoszenia choroby (ziekmelding). Dlatego tak kluczowe jest, abyś w razie niedyspozycji natychmiast poinformował o tym swojego pracodawcę, zgodnie z obowiązującymi w firmie procedurami. Jeśli zachorujesz i zgłosisz to prawidłowo, pracodawca nie może po prostu rozwiązać z Tobą umowy o pracę, nawet jeśli Twoja nieobecność powoduje problemy organizacyjne. Zakaz ten ma na celu zapewnienie Ci spokoju i możliwości skupienia się na powrocie do zdrowia, bez ciągłego strachu o utratę środków do życia.

Pracownicy agencyjni (uitzendkrachten) a zwolnienie lekarskie

Sytuacja może wyglądać nieco inaczej, jeśli pracujesz przez agencję pracy tymczasowej (uitzendbureau). Wielu Polaków w Holandii pracuje na tak zwanych umowach z klauzulą agencyjną (uitzendbeding). Jeśli w Twojej umowie znajduje się taka klauzula, w momencie zgłoszenia choroby Twoja umowa o pracę z agencją ulega automatycznemu rozwiązaniu. W takim przypadku agencja zgłasza Cię do holenderskiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (UWV), który natychmiast przejmuje obowiązek wypłacania Ci zasiłku chorobowego (Ziektewet-uitkering).

Warto jednak wiedzieć, że jeśli pracujesz w danej agencji dłużej i przeszedłeś do wyższej fazy zatrudnienia (np. faza B lub C), klauzula agencyjna przestaje obowiązywać. Wtedy agencja pracy staje się Twoim stałym pracodawcą i ma pełny obowiązek wypłacać Ci wynagrodzenie podczas choroby, a Ty jesteś chroniony przed zwolnieniem na takich samych zasadach jak pracownicy zatrudnieni bezpośrednio w firmie.

Kiedy zwolnienie na L4 jest jednak możliwe?

Choć ochrona przed zwolnieniem w Holandii jest niezwykle silna, istnieją pewne ściśle określone w prawie wyjątki, w których zwolnienie podczas choroby jest możliwe. Warto je znać, aby nie dać się zaskoczyć w trudnej sytuacji.

• Zakończenie umowy na czas określony (einde tijdelijk contract): Jeśli posiadasz umowę na czas określony i jej termin upływa w trakcie Twojej choroby, umowa ta wygasa automatycznie z mocy prawa. Pracodawca nie ma żadnego obowiązku jej przedłużać. W takiej sytuacji przechodzisz pod opiekę UWV.
• Okres próbny (proeftijd): Jeśli zachorujesz w trakcie trwania ważnego okresu próbnego, pracodawca może rozwiązać z Tobą umowę o pracę ze skutkiem natychmiastowym, bez podawania przyczyny. Ochrona przed zwolnieniem w czasie choroby tutaj niestety nie obowiązuje.
• Zwolnienie dyscyplinarne (ontslag op staande voet): Pracodawca może Cię zwolnić w trybie natychmiastowym z bardzo ważnych powodów (dringende reden), takich jak kradzież, oszustwo, czy rażące naruszenie obowiązków pracowniczych. Fakt, że jesteś chory, absolutnie nie chroni Cię przed zwolnieniem dyscyplinarnym.
• Upadłość firmy (faillissement): Jeśli firma, w której pracujesz, zbankrutuje, wyznaczony przez sąd syndyk (curator) ma prawo zwolnić wszystkich pracowników, w tym również tych przebywających na długotrwałym zwolnieniu lekarskim.
• Odmowa współpracy przy reintegracji (re-integratie): W Holandii zarówno pracodawca, jak i pracownik mają prawny obowiązek aktywnego działania na rzecz powrotu chorego do pracy. Jeśli bez uzasadnionego powodu odmawiasz współpracy z lekarzem medycyny pracy (bedrijfsarts), pracodawca może wstrzymać wypłatę wynagrodzenia, a w skrajnych przypadkach wystąpić do sądu (kantonrechter) o rozwiązanie umowy o pracę, czyli o pozwolenie na zwolnienie (ontslagvergunning).

Co zrobić, jeśli pracodawca wywiera presję?

Niestety, w praktyce często zdarza się, że nieuczciwi pracodawcy próbują wywierać ogromną presję na chorych pracownikach z Polski, licząc na ich nieznajomość holenderskiego prawa i barierę językową. Mogą na przykład podsunąć Ci do podpisania porozumienie rozwiązujące umowę o pracę (vaststellingsovereenkomst).

Złota zasada w holenderskim prawie pracy brzmi: nigdy niczego nie podpisuj pod presją! Jeśli pracodawca wręcza Ci jakikolwiek dokument dotyczący Twojego zatrudnienia w czasie, gdy jesteś chory, stanowczo odmów jego natychmiastowego podpisania. Podpisanie porozumienia rozwiązującego w czasie choroby to jeden z największych błędów, jakie możesz popełnić. Prawdopodobnie stracisz prawo do zasiłku chorobowego z UWV, ponieważ urząd uzna Cię za osobę, która dobrowolnie zrezygnowała z pracy. Zostaniesz bez pracy, bez zdrowia i bez jakichkolwiek środków do życia.

Jeśli pracodawca grozi Ci zwolnieniem lub bezprawnie wstrzymuje wypłatę wynagrodzenia (loonstopzetting), niezwłocznie szukaj profesjonalnej pomocy prawnej.

Pomoc prawna jest często bezpłatna (toevoeging)!

Wielu polskich pracowników w Holandii rezygnuje z walki o swoje ciężko wypracowane prawa, ponieważ panicznie obawiają się ogromnych kosztów wynajęcia holenderskiego adwokata. To ogromny i bardzo szkodliwy mit! Holenderski system prawny jest niezwykle przyjazny i sprawiedliwy dla osób o niższych i średnich dochodach. Pomoc prawna jest często bezpłatna!

Jeśli Twoje zarobki znajdują się poniżej określonego progu (co dotyczy zdecydowanej większości pracowników agencyjnych i produkcyjnych), masz prawo do wysokiego dofinansowania kosztów pomocy prawnej przez państwo holenderskie. Ten system wsparcia nazywa się toevoeging (bezpłatna pomoc prawna).

Oznacza to w praktyce, że holenderski rząd pokrywa lwią część honorarium Twojego adwokata, a Ty płacisz jedynie niewielki, jednorazowy wkład własny (eigen bijdrage). W wielu przypadkach, profesjonalna pomoc prawna jest dla Ciebie praktycznie darmowa. Nie pozwól, aby nieuzasadniony strach przed wydatkami powstrzymał Cię przed obroną swoich praw! Nieuczciwi pracodawcy często liczą właśnie na to, że zrezygnujesz z walki.

Skontaktuj się z PrawoPracy.nl i Arslan & Arslan Advocaten

Choroba w obcym kraju to wystarczająco duży stres i obciążenie psychiczne – nie musisz dodatkowo martwić się o to, czy Twój pracodawca działa zgodnie z prawem. Jeśli jesteś chory, a Twój pracodawca grozi Ci zwolnieniem, wstrzymuje wypłatę należnego wynagrodzenia lub zmusza Cię do podpisania podejrzanych dokumentów, nie czekaj ani chwili dłużej.

Skontaktuj się z nami poprzez portal PrawoPracy.nl. Jesteśmy dumni, że wspierają nas doświadczeni prawnicy z renomowanej kancelarii Arslan & Arslan Advocaten, którzy doskonale znają zawiłości holenderskiego prawa pracy (arbeidsrecht).

Oferujemy Ci bezpłatną poradę od Leo, naszego prawnie przeszkolonego asystenta AI, podczas której dokładnie ocenimy Twoją sytuację, wyjaśnimy Twoje prawa i doradzimy najlepsze kroki. Pamiętaj, że pomożemy Ci załatwić wszelkie formalności związane z uzyskaniem dofinansowania do pomocy prawnej (toevoeging), dzięki czemu profesjonalna i skuteczna obrona Twoich praw będzie dla Ciebie w pełni przystępna cenowo. Nie jesteś sam w tej trudnej sytuacji – jesteśmy tu, aby stanąć po Twojej stronie. Skontaktuj się z nami już dziś i odzyskaj swój spokój!