Co to jest fictieve dienstbetrekking?
To sytuacja, w której nie masz umowy o pracę, ale ustawa traktuje Cię jak pracownika dla celów podatku od wynagrodzenia i ubezpieczeń pracowniczych (WW, Ziektewet, WIA). Ustawy wymieniają takie grupy, m.in.:
- osoby pracujące za pośrednictwem osoby trzeciej, która pobiera za to wynagrodzenie (pośrednik),
- osoby, które pracują osobiście, regularnie i za wynagrodzeniem, ale nie prowadzą własnej działalności – pod warunkami określonymi w przepisach,
- niektóre inne grupy, np. osoby pracujące w domu na zlecenie.
Co to oznacza dla Ciebie?
- zleceniodawca musi odprowadzać za Ciebie podatek i składki,
- przy utracie pracy możesz mieć prawo do WW,
- przy chorobie – do Ziektewet,
- nie oznacza to automatycznie pełnych praw pracownika (np. ochrony przed zwolnieniem) – to zależy od tego, czy w rzeczywistości masz umowę o pracę.
Fałszywe samozatrudnienie
Jeśli pracujesz jak pracownik – według grafiku, pod nadzorem, za stawkę godzinową – Twoja umowa może być w rzeczywistości umową o pracę. Wtedy masz pełne prawa pracownika, nie tylko ubezpieczenie. Zobacz: umowa o pracę czy zzp?
Pracujesz przez agencję? Jeśli „agencja” każe Ci założyć działalność (zzp), a w praktyce pracujesz jak pracownik tymczasowy, możesz być traktowany jak pracownik – z prawem do zasiłków, a często także do CAO dla pracowników agencji.
Uwaga: UWV ocenia każdą sprawę indywidualnie. Przy odmowie zasiłku z powodu braku ubezpieczenia złóż sprzeciw w ciągu 6 tygodni – zobacz: sprzeciw od decyzji UWV.
Co zrobić teraz?
- Zbierz umowę lub zlecenie, faktury, grafiki i wiadomości.
- Spisz, kto wydawał polecenia, kto dostarczał narzędzia i jak byłeś rozliczany.
- Sprawdź na paskach lub fakturach, czy odprowadzano podatek i składki.
- Skontaktuj się z nami – ocenimy Twoją sytuację.
A w Polsce? W Polsce umowa zlecenia zwykle podlega składkom ZUS, a w sądzie można ustalić, że w rzeczywistości była to umowa o pracę. W Holandii podobną rolę pełni ocena, czy była to umowa o pracę, oraz przepisy o fictieve dienstbetrekking.
Najczęstsze pytania
Pracuję bez umowy o pracę. Czy mogę dostać WW?
Możliwe, jeśli Twoja sytuacja to fictieve dienstbetrekking albo w rzeczywistości umowa o pracę. Wymaga to indywidualnej oceny.
Czy fictieve dienstbetrekking daje ochronę przed zwolnieniem?
Nie automatycznie. Ochrona przed zwolnieniem przysługuje, jeśli w rzeczywistości masz umowę o pracę.
Kazano mi założyć działalność. Czy to legalne?
Samo założenie działalności jest legalne, ale jeśli pracujesz jak pracownik, możesz mieć prawa pracownika.
UWV twierdzi, że nie byłem ubezpieczony. Co robić?
Złóż sprzeciw w ciągu 6 tygodni i przedstaw dowody, jak wyglądała Twoja praca.
Kto musiał płacić składki?
Przy fictieve dienstbetrekking – zleceniodawca lub pośrednik, tak jak pracodawca.
