Rodzaje umów
- Umowa na czas nieokreślony (vast contract) – najsilniejsza ochrona; pracodawca może ją zakończyć tylko za zgodą UWV, sądu albo Twoją.
- Umowa na czas określony (tijdelijk contract) – kończy się sama w zapisanym dniu. Zobacz: umowa na czas określony.
- Umowa na wezwanie (oproepcontract): zerogodzinowa albo min-max – pracujesz wtedy, gdy pracodawca Cię wezwie. Zobacz: umowa zerogodzinowa.
- Umowa z agencją (uitzendovereenkomst) – ze szczególnymi zasadami i fazami. Zobacz: fazy A, B i C.
- Samozatrudnienie (zzp) – to nie jest umowa o pracę, ale czasem tylko tak nazwana. Zobacz: umowa o pracę czy zzp.
Łańcuch umów na czas określony
Pracodawca może zawrzeć z Tobą najwyżej trzy kolejne umowy na czas określony w ciągu trzech lat. Czwarta umowa albo przekroczenie trzech lat oznacza zwykle umowę na czas nieokreślony (art. 7:668a BW). Przerwa dłuższa niż 6 miesięcy przerywa łańcuch. CAO może przewidywać inne zasady, a dla agencji obowiązują osobne fazy.
Termin: przy umowie na czas określony trwającej co najmniej 6 miesięcy pracodawca musi Cię najpóźniej miesiąc przed jej końcem pisemnie poinformować, czy ją przedłuży. Jeśli tego nie zrobi, należy Ci się odszkodowanie (aanzegvergoeding) – o które musisz wystąpić w ciągu 3 miesięcy.
Okres próbny
Okres próbny musi być zapisany na piśmie. Przy umowie do 6 miesięcy jest niedozwolony, przy umowie do 2 lat może trwać najwyżej 1 miesiąc, a przy dłuższej albo na czas nieokreślony – najwyżej 2 miesiące (art. 7:652 BW). Zobacz: zwolnienie w okresie próbnym.
Zmiany od 1 stycznia 2028 roku
Ustawa Wet meer zekerheid flexwerkers zastępuje umowy zerogodzinowe i min-max nowymi umowami z przedziałem godzin (bandbreedtecontract), w których maksymalna liczba godzin może wynosić najwyżej 130% minimalnej. Wydłuża też przerwę, która przerywa łańcuch umów, i zmienia zasady dla agencji pracy.
Pracujesz przez agencję? Twoja umowa to umowa z agencją, a nie z firmą, w której pracujesz. Obowiązują Cię fazy A, B i C z CAO. Zobacz: praca przez agencję.
Co zrobić teraz?
- Poproś o umowę na piśmie i w języku, który rozumiesz, albo o tłumaczenie.
- Sprawdź rodzaj umowy, liczbę godzin, okres próbny i CAO.
- Policz swoje dotychczasowe umowy u tego pracodawcy – może masz już prawo do umowy na czas nieokreślony.
- Zapisz datę końca umowy i sprawdź, czy pracodawca uprzedził Cię miesiąc wcześniej.
A w Polsce? W Polsce umowa o pracę musi być zawarta na piśmie, a łączny czas umów na czas określony to najwyżej 33 miesiące i trzy umowy. W Holandii granica wynosi trzy umowy w trzy lata, a umowa może być nawet ustna.
Inne sprawy związane z umową
- praca bez pisemnej umowy – ustna umowa też jest ważna,
- umowa o pracę czy zzp – fałszywe samozatrudnienie,
- pracodawca zmienia warunki pracy – kiedy musisz się zgodzić,
- CAO – układ zbiorowy, stawki i dodatki,
- przejęcie firmy – co z Twoją umową.
Najczęstsze pytania
Czy umowa o pracę musi być na piśmie?
Nie, umowa może być ustna. Pracodawca musi jednak przekazać Ci na piśmie podstawowe informacje: m.in. stanowisko, wynagrodzenie, czas pracy i CAO. Okres próbny i zakaz konkurencji są ważne tylko na piśmie.
Po ilu umowach dostanę umowę na stałe?
Zwykle czwarta umowa na czas określony u tego samego pracodawcy albo przekroczenie trzech lat oznacza umowę na czas nieokreślony. CAO i zasady dla agencji mogą się różnić.
Czy umowa zerogodzinowa jest legalna?
Tak, do końca 2027 roku. Od 2028 roku zastąpią ją umowy z przedziałem godzin. Już teraz pracodawca musi Cię wzywać z wyprzedzeniem i po roku zaproponować stałą liczbę godzin.
Czy mogę mieć okres próbny w umowie na 6 miesięcy?
Nie. Przy umowie na 6 miesięcy lub krócej okres próbny jest niedozwolony i nieważny.
Pracodawca nie powiedział mi, czy przedłuży umowę. Co mi się należy?
Przy umowie trwającej co najmniej 6 miesięcy – odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za brakujący okres uprzedzenia (maksymalnie jeden miesiąc). Wniosek musisz złożyć w ciągu 3 miesięcy.
