Jak pracodawca może zakończyć umowę?
Holenderskie prawo dobrze chroni pracowników z umową na czas nieokreślony. Pracodawca potrzebuje uzasadnionego powodu (art. 7:669 BW) i musi wybrać jedną z dróg:
- Zgoda UWV – przy przyczynach ekonomicznych (likwidacja stanowisk) albo po dwóch latach choroby. Zobacz: zwolnienie z przyczyn ekonomicznych.
- Sąd (kantonrechter) – przy innych powodach, np. złej ocenie pracy albo konflikcie. Zobacz: rozwiązanie umowy przez sąd.
- Porozumienie (vaststellingsovereenkomst) – za Twoją zgodą. Masz 14 dni na odstąpienie. Zobacz: porozumienie o rozwiązaniu umowy.
- Zwolnienie dyscyplinarne (ontslag op staande voet) – tylko przy pilnej przyczynie. Zobacz: zwolnienie dyscyplinarne.
Umowa na czas określony kończy się zwykle sama w zapisanym dniu, a w okresie próbnym obie strony mogą ją zakończyć od razu. Zobacz: okres próbny i umowa na czas określony.
Okres wypowiedzenia
Gdy pracodawca wypowiada umowę (np. po zgodzie UWV), obowiązuje okres wypowiedzenia zależny od stażu (art. 7:672 BW):
- krócej niż 5 lat – 1 miesiąc;
- 5 lat lub dłużej, ale krócej niż 10 lat – 2 miesiące;
- 10 lat lub dłużej, ale krócej niż 15 lat – 3 miesiące;
- 15 lat lub dłużej – 4 miesiące.
Po zgodzie UWV okres wypowiedzenia pracodawcy skraca się o czas procedury w UWV, ale zostaje co najmniej 1 miesiąc. CAO albo umowa mogą przewidywać inne okresy. Jeśli sam odchodzisz, Twój okres wynosi zwykle 1 miesiąc. Jak policzyć dzień końca umowy i co, gdy ktoś nie zachowa okresu: okres wypowiedzenia w Holandii.
Kiedy nie wolno zwolnić?
Pracodawca nie może co do zasady wypowiedzieć umowy w czasie Twojej choroby (przez pierwsze dwa lata), w czasie ciąży i urlopu macierzyńskiego ani z powodu członkostwa w radzie pracowników lub związku zawodowym (art. 7:670 BW). Zakazy te nie dotyczą zwolnienia dyscyplinarnego ani porozumienia. Zobacz: zwolnienie podczas choroby.
Odprawa
Przy zwolnieniu z inicjatywy pracodawcy zwykle należy Ci się odprawa (transitievergoeding): jedna trzecia miesięcznej pensji za każdy rok pracy, proporcjonalnie za resztę okresu. W 2026 roku wynosi maksymalnie 102 000 euro albo roczne wynagrodzenie, jeśli jest wyższe (art. 7:673 BW). Oblicz ją: kalkulator odprawy.
Termin: chcesz zakwestionować zwolnienie albo domagać się słusznego odszkodowania? Masz na to zwykle tylko 2 miesiące. Przy typowych żądaniach unieważnienia wypowiedzenia, przywrócenia umowy lub słusznego odszkodowania są to 2 miesiące od dnia zakończenia umowy (art. 7:686a ust. 4 lit. a BW). Szczególne podstawy roszczeń mogą mieć inny termin. Na wniosek o niewypłaconą odprawę masz 3 miesiące (art. 7:686a ust. 4 BW). Sprawdź: kalkulator terminów.
Zasiłek WW po zwolnieniu
Po zwolnieniu, które nie jest Twoją winą, zwykle masz prawo do zasiłku WW. Wniosek złóż najpóźniej tydzień po pierwszym dniu bez pracy. Po zwolnieniu dyscyplinarnym UWV zwykle odmawia zasiłku. Zobacz: zasiłek WW.
Co zrobić teraz?
- Poproś o powód zwolnienia na piśmie.
- Nie podpisuj niczego od razu – ani porozumienia, ani oświadczenia „zgadzam się ze zwolnieniem”.
- Zapisz datę, w której dowiedziałeś się o zwolnieniu, i od razu policz terminy.
- Jeśli nie zgadzasz się ze zwolnieniem, napisz to pracodawcy i zaznacz, że jesteś gotowy do pracy.
- Skontaktuj się z prawnikiem jak najszybciej, najlepiej przed końcem pierwszego tygodnia.
Pracujesz przez agencję? W fazie A umowa często kończy się sama dzięki klauzuli uitzendbeding, bez zgody UWV. Zobacz: agencja zakończyła pracę z dnia na dzień.
A w Polsce? W Polsce pracodawca może wypowiedzieć umowę na czas nieokreślony sam, podając przyczynę, a pracownik ma 21 dni na odwołanie do sądu pracy. W Holandii pracodawca może wypowiedzieć umowę zwykle tylko po zgodzie UWV albo za Twoją pisemną zgodą – w innym razie musi wnieść do sądu o jej rozwiązanie. Pracownik ma zwykle 2 miesiące na wniosek do sądu.
Najczęstsze pytania
Czy pracodawca może mnie zwolnić bez zgody UWV lub sądu?
Przy umowie na czas nieokreślony tylko za Twoją zgodą (porozumienie), w okresie próbnym albo przy zwolnieniu dyscyplinarnym z pilnej przyczyny. W pozostałych przypadkach potrzebuje zgody UWV albo decyzji sądu.
Czy przy zwolnieniu należy mi się odprawa?
Zwykle tak, jeśli umowa kończy się z inicjatywy pracodawcy. Nie należy się m.in. wtedy, gdy sam wypowiedziałeś umowę albo gdy zwolnienie wynika z Twojego poważnie zawinionego zachowania.
Jestem chory. Czy mogę zostać zwolniony?
Co do zasady nie: w czasie choroby obowiązuje zakaz wypowiedzenia przez pierwsze dwa lata. Pracodawca może jednak zaproponować porozumienie – nie podpisuj go bez porady, bo możesz stracić zasiłek chorobowy.
Ile mam czasu, żeby walczyć ze zwolnieniem?
Zwykle 2 miesiące od końca umowy na wniosek do sądu, także przy unieważnieniu wypowiedzenia na podstawie art. 7:681 ust. 1 lit. a–c BW. Na wniosek o niewypłaconą ustawową odprawę masz 3 miesiące od końca umowy. Przy porozumieniu masz 14 dni na odstąpienie od niego.
Czy zwolnienie przez SMS albo WhatsApp jest ważne?
Wypowiedzenie nie wymaga szczególnej formy, a zwolnienie dyscyplinarne pracodawca musi Ci zakomunikować niezwłocznie wraz z powodem. Wiadomość może więc wywołać skutki. Zachowaj ją i od razu sprawdź swoje terminy.
