Kiedy pracodawca odpowiada za wypadek?
Holenderski pracodawca ma obowiązek zadbać o to, żeby praca była bezpieczna: miejsce pracy, maszyny i narzędzia muszą być w porządku, a pracownik musi dostać instrukcje i środki ochrony (art. 7:658 ust. 1 BW). Jeśli podczas pracy doznasz szkody, pracodawca odpowiada za nią, chyba że sam udowodni, że:
- w pełni dopełnił obowiązku dbania o bezpieczeństwo, albo
- wypadek był w przeważającej mierze skutkiem Twojego umyślnego działania lub świadomej lekkomyślności (opzet of bewuste roekeloosheid).
To ważne: ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy. Wystarczy, że wykażesz, iż szkoda powstała w trakcie wykonywania pracy. Zwykła nieuwaga albo błąd pracownika nie zwalnia pracodawcy z odpowiedzialności. Więcej: odpowiedzialność pracodawcy (art. 7:658 BW) i wypadek z mojej winy.
Pracujesz przez agencję?
Pracujesz przez agencję? Za Twoje bezpieczeństwo odpowiada nie tylko agencja jako pracodawca, ale także firma, w której wykonujesz pracę (art. 7:658 ust. 4 BW). Nie daj się odsyłać od jednej do drugiej. Więcej: agencja czy firma – kto odpowiada?
Jakie odszkodowanie Ci się należy?
- Zadośćuczynienie za ból, cierpienie i utratę radości życia (smartengeld).
- Utracone dochody – także w przyszłości, jeśli nie możesz wrócić do tej samej pracy.
- Koszty leczenia, których nie pokrywa ubezpieczenie zdrowotne, w tym udział własny (eigen risico).
- Koszty dojazdów do lekarza, fizjoterapeuty i szpitala.
- Pomoc w domu, jeśli przez wypadek nie możesz wykonywać codziennych obowiązków.
- Koszty prawnika: rozsądne koszty pozasądowej pomocy prawnej zwykle pokrywa strona odpowiedzialna albo jej ubezpieczyciel (art. 6:96 BW).
Szczegóły: jakie odszkodowanie po wypadku przy pracy? Jak wygląda sprawa od zgłoszenia do wypłaty: sprawa o odszkodowanie krok po kroku.
Wypadek w drodze i choroba zawodowa
Odpowiedzialność pracodawcy nie kończy się na hali produkcyjnej. Wypadek w busie od agencji albo w drodze służbowej może dawać prawo do odszkodowania na podstawie obowiązku dobrego pracodawcy (art. 7:611 BW). Pracodawca odpowiada też za choroby spowodowane pracą, np. przez substancje szkodliwe albo hałas. Zobacz: wypadek w drodze do pracy i choroba zawodowa.
Obowiązki pracodawcy po wypadku
Pracodawca musi niezwłocznie zgłosić do holenderskiej inspekcji pracy (Nederlandse Arbeidsinspectie) każdy wypadek, który zakończył się śmiercią, trwałym uszczerbkiem na zdrowiu albo pobytem w szpitalu (art. 9 Arbowet). Musi też prowadzić rejestr wypadków. Zapytaj, czy zgłoszenie zostało zrobione – raport inspekcji bywa ważnym dowodem.
Termin: roszczenie o odszkodowanie przedawnia się po 5 latach od dnia, w którym znasz szkodę i osobę odpowiedzialną (art. 3:310 BW). Nie czekaj jednak – dowody i świadkowie najlepiej pamiętają wypadek w pierwszych dniach.
Co zrobić teraz?
- Zadbaj o zdrowie: lekarz rodzinny (huisarts) albo izba przyjęć (SEH). Powiedz lekarzowi, że to wypadek przy pracy.
- Zgłoś wypadek pracodawcy (i agencji) na piśmie – e-mailem albo wiadomością.
- Zrób zdjęcia miejsca wypadku, maszyny, narzędzia i obrażeń. Zapisz nazwiska i telefony świadków.
- Nie podpisuj oświadczenia, że wypadek był Twoją winą, zanim porozmawiasz z prawnikiem.
- Zachowuj dokumentację medyczną, rachunki i bilety. Więcej: pierwsze kroki po wypadku.
A w Polsce? W Polsce po wypadku przy pracy jednorazowe odszkodowanie wypłaca ZUS, a od pracodawcy można dodatkowo dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia na drodze cywilnej. W Holandii nie ma osobnego państwowego świadczenia za wypadek przy pracy. Odszkodowanie płaci pracodawca (w praktyce jego ubezpieczyciel), a w czasie choroby dostajesz zwykłe wynagrodzenie chorobowe.
Typowe wypadki i choroby zawodowe
- wypadek w magazynie – spadający towar, regały, taśmociągi,
- wypadek na budowie – upadek z rusztowania, spadający materiał,
- wypadek w szklarni – wózek szynowy, środki ochrony roślin,
- wypadek z wózkiem widłowym – najczęstszy ciężki wypadek w magazynach,
- wypadek przy maszynie – brak osłon, czyszczenie bez wyłączenia,
- upadek z drabiny lub rusztowania,
- porażenie prądem,
- uszkodzenie słuchu przez hałas i inne choroby zawodowe,
- azbest, pył kwarcowy i substancje niebezpieczne,
- kręgosłup i RSI od pracy fizycznej,
- wypalenie zawodowe i stres w pracy,
- wypadek w drodze do pracy lub busem agencji,
- wypadek jako samozatrudniony (zzp).
Informacje do pierwszej oceny wypadku
Podaj datę i miejsce wypadku, pracodawcę oraz agencję, jeśli przez nią pracowałeś. Przygotuj opis zdarzenia, dane świadków i informację, czy sporządzono raport. Zachowaj zdjęcia i dowody kosztów. Do pierwszego kontaktu wystarczy krótki opis; sposób bezpiecznego przekazania dokumentacji medycznej uzgodnimy później.
Zapytaj o sprawę po wypadku Przebieg pomocy i zasady rozliczenia: prawnik po polsku i koszty pomocy prawnej.
Najczęstsze pytania
Czy muszę udowodnić, że pracodawca zawinił?
Nie. Wystarczy wykazać, że szkoda powstała podczas wykonywania pracy. To pracodawca musi udowodnić, że zrobił wszystko, co należało, dla Twojego bezpieczeństwa.
Byłem nieostrożny. Czy tracę prawo do odszkodowania?
Zwykle nie. Pracodawca uniknie odpowiedzialności tylko przy umyślnym działaniu albo świadomej lekkomyślności pracownika, co sądy przyjmują bardzo rzadko. Zwykła nieuwaga albo pośpiech nie wystarczą.
Kto zapłaci za prawnika?
Jeśli pracodawca odpowiada za wypadek, rozsądne koszty pozasądowej pomocy prawnej pokrywa zwykle on albo jego ubezpieczyciel. Pierwsza ocena Twojej sprawy u nas jest bezpłatna.
Wróciłem do Polski. Czy mogę jeszcze dochodzić odszkodowania w Holandii?
Tak. Mieszkanie w Polsce nie odbiera Ci prawa do odszkodowania od holenderskiego pracodawcy. Sprawę możemy prowadzić zdalnie, po polsku. Zobacz: odszkodowanie po powrocie do Polski.
Czy po wypadku dostanę pensję, gdy nie mogę pracować?
Tak. Gdy jesteś niezdolny do pracy, pracodawca wypłaca co najmniej 70% wynagrodzenia (do ustawowego limitu) przez maksymalnie 104 tygodnie, a w pierwszym roku nie mniej niż płacę minimalną. Różnicę do pełnej pensji możesz dochodzić jako część odszkodowania.
