Krok 1: czy zakaz jest na piśmie?
Zakaz musi być uzgodniony na piśmie – w umowie o pracę lub w regulaminie, który wyraźnie zaakceptowałeś. Ustne ustalenia lub zapis w regulaminie, którego nie podpisałeś, nie wystarczą.
Krok 2: czy byłeś pełnoletni?
Zakaz podpisany przez osobę poniżej 18 lat jest nieważny.
Krok 3: umowa na czas określony?
W umowie na czas określony zakaz jest ważny tylko wtedy, gdy pracodawca w umowie uzasadnił na piśmie, że zakaz jest konieczny z powodu ważnych interesów firmy (art. 7:653 ust. 2 BW). Ogólne sformułowania typu „ze względu na interes firmy” zwykle nie wystarczą – uzasadnienie musi dotyczyć Twojego stanowiska.
Krok 4: czy zmieniło się Twoje stanowisko?
Jeśli Twoja praca zmieniła się tak bardzo, że zakaz stał się znacznie bardziej uciążliwy (np. awans na zupełnie inne stanowisko), zakaz może stracić ważność, chyba że podpisałeś go ponownie. Przy nowej umowie u tego samego pracodawcy sprawdź, czy zakaz został w niej powtórzony.
Krok 5: jak skończyła się umowa?
Pracodawca nie może powołać się na zakaz, jeśli umowa skończyła się w wyniku jego poważnego zawinienia (art. 7:653 ust. 4 BW) – np. gdy nie płacił pensji albo dopuścił się poważnych nadużyć.
Pracujesz przez agencję? Zakaz, który uniemożliwia Ci pracę bezpośrednio w firmie, do której wysłała Cię agencja, jest nieważny. Zobacz: przejście do firmy.
Uwaga: nawet ważny zakaz sąd może unieważnić lub ograniczyć, jeśli niesłusznie Cię krzywdzi. Zobacz: jak uwolnić się od zakazu.
Co zrobić teraz?
- Znajdź wszystkie umowy, które podpisałeś, i sprawdź, w których jest zakaz.
- Przy umowie na czas określony – poszukaj pisemnego uzasadnienia.
- Spisz zmiany stanowiska od dnia podpisania zakazu.
- Wyślij nam umowę – ocenimy ważność zakazu.
A w Polsce? W Polsce zakaz konkurencji po ustaniu pracy wymaga odrębnej umowy na piśmie z odszkodowaniem. W Holandii zakaz jest zwykle częścią umowy o pracę – i bez odszkodowania może być ważny, jeśli spełnia warunki.
Najczęstsze pytania
Zakaz jest w regulaminie, którego nie podpisałem. Czy obowiązuje?
Zwykle nie. Zakaz musi być uzgodniony na piśmie – musiałeś go zaakceptować.
Mam umowę na rok z zakazem konkurencji, bez uzasadnienia. Czy jest ważny?
Nie. Przy umowie na czas określony brak pisemnego uzasadnienia oznacza nieważność zakazu.
Zostałem awansowany. Czy stary zakaz obowiązuje?
Może stracić ważność, jeśli praca zmieniła się tak, że zakaz stał się znacznie bardziej uciążliwy.
Moja umowa na czas określony przeszła w stałą. Co z zakazem?
Sprawdź, czy zakaz został powtórzony w umowie na czas nieokreślony i jak zapisano uzasadnienie. To kwestia do indywidualnej oceny.
Pracodawca nie płacił mi pensji, więc odszedłem. Czy zakaz obowiązuje?
Jeśli umowa skończyła się przez poważne zawinienie pracodawcy, nie może się on powołać na zakaz.
