Jak wygląda kara?
Typowy zapis w umowie: jednorazowa kara (np. kilka tysięcy euro) za naruszenie plus kara za każdy dzień, w którym naruszenie trwa. Przy kilku miesiącach naruszenia kwota może urosnąć do dziesiątek tysięcy euro.
Do kar związanych z zakazem konkurencji nie stosuje się ograniczeń z art. 7:650 BW, które obowiązują przy zwykłych karach w pracy. Dlatego tak ważne jest miarkowanie przez sąd.
Kiedy kara nie jest należna?
- zakaz jest nieważny – np. umowa na czas określony bez uzasadnienia. Zobacz: czy zakaz jest ważny?,
- pracodawca nie może się powołać na zakaz, bo umowa skończyła się przez jego poważne zawinienie,
- nie było naruszenia – np. nowa praca nie jest konkurencyjna albo jest poza obszarem zakazu,
- sąd wcześniej unieważnił lub zawiesił zakaz.
Obniżenie kary przez sąd
Sąd może obniżyć karę, jeśli słuszność tego wyraźnie wymaga (art. 6:94 BW). Bierze pod uwagę m.in. rzeczywistą szkodę pracodawcy, wagę naruszenia, Twoje zarobki i to, jak bardzo kara jest nieproporcjonalna. Kary dzienne za długie okresy są często obniżane.
Pracujesz przez agencję? Kara za przejście do pracy w firmie, do której wysłała Cię agencja, jest nieważna. Zobacz: przejście do firmy.
Uwaga: nie podpisuj uznania długu ani ugody, w której przyznajesz naruszenie, bez porady. Takie oświadczenie trudno potem podważyć.
Termin: roszczenie o karę umowną przedawnia się co do zasady po 5 latach. Nie zwlekaj jednak z odpowiedzią na wezwanie – brak reakcji często kończy się pozwem.
Co zrobić teraz?
- Nie płać i nie przyznawaj naruszenia od razu.
- Zbierz umowę z zakazem, wezwanie do zapłaty i dane nowej pracy.
- Sprawdź ważność zakazu i to, czy naprawdę doszło do naruszenia.
- Skontaktuj się z nami – przygotujemy odpowiedź i, w razie potrzeby, wniosek o obniżenie kary.
A w Polsce? W Polsce karę umowną za złamanie zakazu konkurencji sąd również może obniżyć, gdy jest rażąco wygórowana. W Holandii zasada jest podobna – a sądy często obniżają kary dzienne naliczane przez wiele miesięcy.
Najczęstsze pytania
Były pracodawca żąda 20 000 € kary. Czy muszę zapłacić?
Niekoniecznie. Najpierw sprawdzamy ważność zakazu i to, czy doszło do naruszenia. Sąd może też karę obniżyć.
Czy pracodawca musi wykazać szkodę?
Do żądania kary – zwykle nie. Ale brak szkody jest ważnym argumentem za jej obniżeniem.
Czy kary dzienne naliczają się bez końca?
Naliczają się, dopóki trwa naruszenie i obowiązuje zakaz, ale sąd często je ogranicza.
Czy nowy pracodawca też może zapłacić?
W pewnych sytuacjach były pracodawca może żądać odszkodowania także od nowego pracodawcy, np. gdy ten świadomie skorzystał z naruszenia.
Dostałem wezwanie do zapłaty. Ile mam czasu?
Wezwanie zwykle podaje termin. Odpowiedz na piśmie przed jego upływem – najlepiej po konsultacji z nami.
