Urlop okolicznościowy (calamiteitenverlof)
Przy nagłej, nieprzewidzianej sytuacji możesz od razu przerwać pracę, a pracodawca nadal płaci Ci wynagrodzenie. Przykłady:
- śmierć lub nagła ciężka choroba bliskiej osoby,
- wypadek dziecka albo partnera,
- pęknięta rura czy pożar w domu,
- pilna wizyta u lekarza, której nie da się przełożyć,
- poród partnerki.
Urlop trwa tyle, ile potrzeba na załatwienie najpilniejszych spraw – zwykle od kilku godzin do kilku dni. Powiadom pracodawcę jak najszybciej, także przez telefon.
Śmierć bliskiej osoby i pogrzeb w Polsce
Ustawa nie przewiduje osobnego urlopu żałobnego – trwają prace nad takim projektem, ale nie jest on jeszcze prawem. W praktyce:
- pierwsze, najpilniejsze sprawy po śmierci – urlop okolicznościowy, płatny,
- dni na pogrzeb – sprawdź CAO lub umowę: często przewidują 1–4 płatne dni, zależnie od pokrewieństwa,
- jeśli to nie wystarcza na podróż do Polski – możesz wziąć urlop wypoczynkowy albo bezpłatny.
Urlop na opiekę nad chorym (zorgverlof)
| Krótki urlop opiekuńczy | Długi urlop opiekuńczy | |
|---|---|---|
| ile | do 2 × tygodniowy wymiar pracy w ciągu 12 miesięcy | do 6 × tygodniowy wymiar pracy w ciągu 12 miesięcy |
| wynagrodzenie | co najmniej 70% (nie mniej niż płaca minimalna) | zwykle bezpłatny |
| dla kogo | opieka nad chorym partnerem, dzieckiem, rodzicem, rodzeństwem, dziadkami, wnukami, domownikiem lub inną bliską osobą | |
| wniosek | zgłoszenie z wyprzedzeniem, w miarę możliwości | na piśmie co najmniej 2 tygodnie wcześniej |
Pracodawca może odmówić tylko z bardzo ważnego powodu. Opieka może dotyczyć także bliskiej osoby w Polsce.
Pracujesz przez agencję? Te prawa przysługują także pracownikom agencji, a CAO dla pracowników agencji ma własne zasady płatnych dni wolnych w szczególnych sytuacjach. Poproś agencję o pisemną informację, ile dni Ci przysługuje. Zobacz: CAO.
Uwaga: nie wyjeżdżaj do Polski bez powiadomienia pracodawcy – nieobecność bez zgłoszenia może prowadzić do wstrzymania wypłaty, a nawet zwolnienia. Wystarczy telefon i wiadomość z potwierdzeniem.
Co zrobić teraz?
- Zadzwoń do pracodawcy lub agencji i wyjaśnij sytuację.
- Potwierdź rozmowę wiadomością – z datą wyjazdu i przewidywanego powrotu.
- Sprawdź w CAO, ile płatnych dni przysługuje przy pogrzebie.
- Brakuje dni? Poproś o urlop wypoczynkowy lub bezpłatny – na piśmie.
A w Polsce? W Polsce kodeks pracy daje 2 dni płatnego wolnego przy śmierci i pogrzebie najbliższych (1 dzień przy dalszej rodzinie) oraz 5 dni bezpłatnego urlopu opiekuńczego w roku. W Holandii liczba dni na pogrzeb wynika głównie z CAO, a urlop okolicznościowy obejmuje czas potrzebny na najpilniejsze sprawy.
Najczęstsze pytania
Zmarł mój ojciec w Polsce. Ile dni wolnego mi przysługuje?
Płatny urlop okolicznościowy na najpilniejsze sprawy, a dni na pogrzeb – według CAO lub umowy. Na resztę możesz wziąć urlop wypoczynkowy lub bezpłatny.
Czy urlop okolicznościowy jest płatny?
Tak, pracodawca płaci pełne wynagrodzenie za czas potrzebny na najpilniejsze sprawy.
Moja mama w Polsce jest ciężko chora. Czy mogę wziąć urlop na opiekę?
Tak – krótki urlop opiekuńczy (płatny co najmniej 70%) lub długi (zwykle bezpłatny).
Czy pracodawca może odmówić urlopu opiekuńczego?
Tylko z bardzo ważnego powodu, np. gdy Twoja nieobecność poważnie zaszkodziłaby firmie.
Czy w Holandii jest urlop żałobny?
Nie ma jeszcze ustawowego urlopu żałobnego – projekt jest w parlamencie. Sprawdź swoje CAO.
