Na czym polega zwolnienie dyscyplinarne?
Przy zwolnieniu dyscyplinarnym (ontslag op staande voet) umowa kończy się natychmiast, bez okresu wypowiedzenia, bez zgody UWV i zwykle bez odprawy. To najcięższa sankcja w holenderskim prawie pracy, dlatego sądy stawiają pracodawcom wysokie wymagania.
Kiedy zwolnienie jest ważne?
Pracodawca musi spełnić wszystkie warunki z art. 7:677 BW:
- pilna przyczyna (dringende reden) – zachowanie tak poważne, że nie można oczekiwać od pracodawcy dalszej współpracy nawet przez okres wypowiedzenia;
- niezwłoczność – pracodawca musi zwolnić od razu, gdy pozna fakty (może je krótko wyjaśnić, ale nie może zwlekać tygodniami);
- natychmiastowe podanie powodu – musisz od razu wiedzieć, za co zostałeś zwolniony.
Przykłady pilnych przyczyn z art. 7:678 BW: kradzież, oszustwo, przemoc lub groźby wobec pracodawcy albo kolegów, praca pod wpływem alkoholu lub narkotyków, uporczywa odmowa wykonywania rozsądnych poleceń, ujawnienie tajemnic firmy. Sąd zawsze ocenia też okoliczności: Twój staż, dotychczasową ocenę pracy, skutki zwolnienia dla Ciebie i to, czy pracodawca dał Ci szansę wyjaśnienia sprawy.
Uwaga: nawet jeśli coś zrobiłeś źle, zwolnienie dyscyplinarne może być za surową karą. Sądy regularnie uznają, że wystarczyłoby ostrzeżenie albo zwykłe zwolnienie z zachowaniem praw pracownika.
Jak się bronić?
Zwolnienie dyscyplinarne można zakwestionować tylko wnioskiem do sądu (kantonrechter). Pismo do pracodawcy nie wystarczy, aby je unieważnić (art. 7:686a ust. 8 BW). Możesz domagać się:
- unieważnienia zwolnienia – umowa trwa dalej, a pracodawca musi zapłacić zaległe wynagrodzenie (art. 7:681 BW), albo
- słusznego odszkodowania (billijke vergoeding) zamiast powrotu do pracy, oraz
- odszkodowania za brak okresu wypowiedzenia (gefixeerde schadevergoeding) i odprawy, jeśli Twoje zachowanie nie było poważnie zawinione.
Termin: wniosek o unieważnienie zwolnienia, słuszne odszkodowanie i odszkodowanie za brak okresu wypowiedzenia musisz złożyć w ciągu 2 miesięcy od dnia zakończenia umowy, a wniosek o odprawę w ciągu 3 miesięcy (art. 7:686a ust. 4 BW). Po tym terminie zwykle tracisz te prawa. Policz: kalkulator terminów.
Zasiłek WW po zwolnieniu dyscyplinarnym
Jeśli zwolnienie wynika z pilnej przyczyny, za którą można Cię winić, UWV uzna Cię za bezrobotnego z własnej winy i zwykle odmówi zasiłku WW (art. 24 i 27 WW). Mimo to złóż wniosek o WW najpóźniej tydzień po zwolnieniu: jeśli sąd uzna zwolnienie za nieuzasadnione albo pracodawca zmieni stanowisko w ugodzie, ma to znaczenie dla zasiłku.
Co zrobić od razu?
- Poproś o powód na piśmie, jeśli pracodawca podał go tylko ustnie.
- Napisz do pracodawcy (e-mail wystarczy), że nie zgadzasz się ze zwolnieniem i że jesteś gotowy do pracy. Zachowaj kopię.
- Nie podpisuj niczego, co pracodawca podsuwa po zwolnieniu, np. oświadczenia, że się zgadzasz albo że przyznajesz się do winy.
- Zbierz dowody: wiadomości, grafiki, nazwiska świadków, swoją wersję wydarzeń zapisaną od razu.
- Złóż wniosek o WW w UWV.
- Skontaktuj się z prawnikiem w pierwszym tygodniu – wniosek do sądu trzeba dobrze przygotować przed upływem 2 miesięcy.
Pracujesz przez agencję? Agencja jako pracodawca także może zwolnić dyscyplinarnie i obowiązują ją te same zasady. Pamiętaj jednak, że w fazie A umowa często kończy się po prostu dzięki klauzuli uitzendbeding. To inna sytuacja: zobacz koniec pracy z dnia na dzień.
A w Polsce? W Polsce zwolnienie dyscyplinarne (art. 52 Kodeksu pracy) pracodawca musi przeprowadzić w ciągu miesiąca od dowiedzenia się o przyczynie, a pracownik ma 21 dni na odwołanie do sądu pracy. W Holandii pracodawca musi działać niezwłocznie – zwykle w ciągu kilku dni – a Ty masz 2 miesiące na wniosek do sądu.
Najczęstsze pytania
Czy po zwolnieniu dyscyplinarnym należy mi się ostatnia pensja?
Tak. Pracodawca musi wypłacić wynagrodzenie do dnia zwolnienia, dodatek urlopowy i pieniądze za niewykorzystany urlop. Zwolnienie dyscyplinarne nie odbiera Ci tych należności.
Pracodawca zwolnił mnie dwa tygodnie po zdarzeniu. Czy to ważne?
Być może nie. Pracodawca musi działać niezwłocznie. Krótkie wyjaśnienie sprawy jest dozwolone, ale dłuższe zwlekanie bez powodu może sprawić, że zwolnienie jest nieważne. To trzeba ocenić na podstawie dat i dokumentów.
Czy dostanę zasiłek WW?
Zwykle nie, jeśli UWV uzna, że sam spowodowałeś utratę pracy. Złóż jednak wniosek: decyzja UWV może się zmienić, gdy sąd albo ugoda zakwestionują zwolnienie. Od decyzji UWV możesz złożyć sprzeciw w ciągu 6 tygodni.
Czy mogę wrócić do pracy, jeśli sąd unieważni zwolnienie?
Tak, wtedy umowa trwa dalej, a pracodawca płaci zaległe wynagrodzenie. W praktyce wiele spraw kończy się jednak ugodą albo słusznym odszkodowaniem zamiast powrotu do pracy.
Pracodawca mówi, że zamiast zwolnienia dyscyplinarnego mogę podpisać porozumienie. Co robić?
Nie podpisuj od razu. Porozumienie może być lepsze niż zwolnienie dyscyplinarne, ale tylko wtedy, gdy chroni Twój zasiłek WW i daje Ci uczciwe warunki. Masz 14 dni na odstąpienie od porozumienia. Zobacz: porozumienie (VSO).
