Zasada: nie bez Twojej zgody
Twoje warunki pracy – pensja, godziny, stanowisko – wynikają z umowy. Pracodawca nie może ich zmienić sam. Potrzebuje Twojej zgody, chyba że zachodzi jeden z wyjątków poniżej.
Wyjątek 1: klauzula zmiany
Jeśli w umowie jest pisemna klauzula, która pozwala zmieniać warunki, pracodawca może z niej skorzystać tylko wtedy, gdy ma bardzo ważny powód, który przeważa nad Twoim interesem (art. 7:613 BW).
Wyjątek 2: rozsądna propozycja
Bez klauzuli pracodawca może zaproponować zmianę z powodu zmienionych okoliczności (np. reorganizacja). Musisz ją przyjąć, jeśli propozycja jest rozsądna, a odmowa – w Twojej sytuacji – nie byłaby rozsądna. Sądy oceniają to ostrożnie, zwłaszcza przy obniżce pensji, na którą rzadko pozwalają.
Typowe sytuacje
| Zmiana | Zwykle |
|---|---|
| obniżka stawki godzinowej | niedozwolona bez Twojej zgody |
| mniej godzin przy stałej umowie | niedozwolona – pracodawca płaci za uzgodnione godziny |
| inne godziny pracy (zmiany) | możliwa, jeśli umowa to przewiduje lub zmiana jest rozsądna |
| inne miejsce pracy | zależy od umowy i odległości |
| inne stanowisko | zależy od umowy i od tego, czy praca jest odpowiednia |
Pracujesz przez agencję? Agencja może skierować Cię do innej firmy tylko na zasadach z umowy i CAO. Gdy w fazie B lub C nie ma dla Ciebie pracy, agencja musi zwykle nadal płacić. Zobacz: brak godzin a pensja.
Uwaga: nie podpisuj nowej umowy lub aneksu z gorszymi warunkami bez porady. Jeśli się nie zgadzasz, napisz to pracodawcy i pracuj dalej, zaznaczając sprzeciw – samowolne przerwanie pracy może skończyć się zwolnieniem.
Co zrobić teraz?
- Poproś o propozycję zmiany na piśmie, z uzasadnieniem.
- Sprawdź umowę: czy jest klauzula zmiany?
- Odpowiedz na piśmie – zgoda, odmowa albo kontrpropozycja.
- Przy obniżce pensji lub godzin – skontaktuj się z nami.
A w Polsce? W Polsce pracodawca zmienia warunki pracy przez wypowiedzenie zmieniające – jeśli ich nie przyjmiesz, umowa się kończy. W Holandii takiej instytucji nie ma: bez Twojej zgody zmiana jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Najczęstsze pytania
Pracodawca obniżył mi stawkę. Czy może?
Zwykle nie bez Twojej zgody. Żądaj na piśmie zapłaty według dotychczasowej stawki.
Czy muszę zgodzić się na nocne zmiany?
Zależy od umowy i okoliczności. Jeśli umowa ich nie przewiduje, pracodawca musi mieć rozsądny powód i uwzględnić Twoją sytuację.
Czy mogą mnie zwolnić, jeśli się nie zgodzę?
Sama odmowa nierozsądnej zmiany nie jest podstawą do zwolnienia. Przy rozsądnej propozycji sytuacja jest trudniejsza – skonsultuj się z nami.
Podpisałem aneks z gorszą pensją. Czy mogę to cofnąć?
Czasem tak, np. gdy nie wiedziałeś, co podpisujesz. Sprawdzimy to.
Agencja przenosi mnie do innej firmy daleko od domu. Czy muszę?
Zależy od umowy i CAO. Odmowa odpowiedniej pracy może mieć skutki, ale praca musi być rzeczywiście odpowiednia.
