Kiedy umowa staje się stała?
Zgodnie z zasadą łańcucha umów (ketenregeling, art. 7:668a BW) masz umowę na czas nieokreślony, gdy:
- podpisałeś z tym samym pracodawcą więcej niż 3 umowy na czas określony z rzędu, albo
- umowy z rzędu trwały łącznie ponad 3 lata (36 miesięcy).
Łańcuch przerywa dopiero przerwa dłuższa niż 6 miesięcy. Liczą się też umowy z kolejnym pracodawcą, jeśli wykonujesz praktycznie tę samą pracę (np. najpierw przez agencję, potem bezpośrednio w firmie). CAO może przewidywać inne zasady – szczególnie w agencjach pracy, gdzie obowiązują fazy A, B i C (zobacz: fazy w agencji).
Uprzedzenie o końcu umowy (aanzegging)
Przy umowie na 6 miesięcy lub dłużej pracodawca musi najpóźniej miesiąc przed końcem poinformować Cię na piśmie, czy przedłuży umowę, a jeśli tak – na jakich warunkach (art. 7:668 BW). Jeśli tego nie zrobi albo zrobi to za późno, należy Ci się odszkodowanie: wynagrodzenie za każdy dzień spóźnienia, maksymalnie za jeden miesiąc.
Termin: o to odszkodowanie musisz wystąpić w ciągu 3 miesięcy od dnia, w którym pracodawca powinien był Cię uprzedzić – czyli od dnia przypadającego miesiąc przed końcem umowy. W praktyce masz więc około 2 miesięcy po końcu umowy (art. 7:686a ust. 4 BW). Policz termin: kalkulator terminów.
Odprawa przy nieprzedłużeniu
Jeśli to pracodawca nie przedłuża umowy, dostajesz ustawową odprawę (transitievergoeding) – 1/3 miesięcznej pensji za każdy rok pracy, od pierwszego dnia. Odprawy nie ma, gdy sam odmówisz przedłużenia albo zakończysz pracę. Policz: kalkulator odprawy.
Czy można wcześniej wypowiedzieć umowę?
Umowę na czas określony można wypowiedzieć przed końcem tylko wtedy, gdy umowa to wyraźnie przewiduje (art. 7:667 ust. 3 BW). Jeśli takiego zapisu nie ma, a pracodawca kończy umowę wcześniej, może być winien wynagrodzenie do końca umowy.
Pracujesz przez agencję? W fazie A umowa z klauzulą uitzendbeding może się skończyć w każdej chwili, gdy firma z Ciebie zrezygnuje. Dopiero w fazie B masz umowy na czas określony, a w fazie C – umowę stałą z agencją. Zobacz: odprawa przy umowie z agencją.
Zmiany od 1 stycznia 2028 roku
Ustawa o większym bezpieczeństwie pracowników elastycznych (Wet meer zekerheid flexwerkers) wydłuża przerwę, która przerywa łańcuch umów, z 6 miesięcy do 3 lat. Pracodawca nie będzie mógł więc „resetować” łańcucha półroczną przerwą. Wyjątki dotyczą m.in. pracy sezonowej i studentów.
Co zrobić teraz?
- Spisz wszystkie umowy z tym pracodawcą (i agencją) z datami.
- Sprawdź, czy nie przekroczyłeś 3 umów lub 3 lat.
- Miesiąc przed końcem umowy sprawdź, czy dostałeś pisemną informację.
- Jeśli umowa nie zostanie przedłużona – sprawdź odprawę i złóż wniosek o WW.
A w Polsce? W Polsce limit to 3 umowy na czas określony i łącznie 33 miesiące. W Holandii – więcej niż 3 umowy albo ponad 3 lata, a dodatkowo pracodawca musi Cię uprzedzić o przedłużeniu lub końcu umowy.
Najczęstsze pytania
Mam czwartą umowę na czas określony. Czy jest stała?
Zwykle tak, jeśli między umowami nie było przerwy dłuższej niż 6 miesięcy i CAO nie przewiduje innych zasad.
Pracodawca nie powiedział, czy przedłuży umowę. Co mi się należy?
Przy umowie na 6 miesięcy lub dłużej – odszkodowanie do jednej pensji miesięcznej. Działaj szybko: termin upływa około 2 miesięcy po końcu umowy.
Czy dostanę odprawę, gdy umowa się skończy?
Tak, jeśli to pracodawca nie przedłużył umowy. Nie, jeśli sam odmówiłeś przedłużenia.
Czy pracodawca może zakończyć umowę przed czasem?
Tylko jeśli umowa przewiduje wcześniejsze wypowiedzenie, a do tego potrzebna jest podstawa prawna (np. zgoda UWV lub sądu albo Twoja zgoda).
Co się zmieni w 2028 roku?
Przerwa przerywająca łańcuch umów wydłuży się z 6 miesięcy do 3 lat, a umowy zerogodzinowe zastąpią umowy z określonym przedziałem godzin.
