Co to jest umowa na wezwanie?
Masz umowę na wezwanie (oproepovereenkomst), gdy nie masz stałej liczby godzin albo masz przedział godzin. Najczęstsze rodzaje:
- umowa zerogodzinowa (nulurencontract) – bez gwarantowanych godzin,
- umowa min-max – gwarantowane minimum, reszta na wezwanie,
- umowa przedwstępna (voorovereenkomst) – umowa powstaje dopiero przy każdym wezwaniu.
Twoje prawa przy pracy na wezwanie
- Wezwanie co najmniej 4 dni wcześniej, na piśmie (także e-mail lub aplikacja). Jeśli wezwanie przyjdzie później, możesz odmówić bez konsekwencji. CAO może skrócić ten termin, ale nie poniżej 24 godzin.
- Odwołanie pracy: jeśli pracodawca odwoła lub skróci pracę później niż 4 dni wcześniej, musi zapłacić za zaplanowane godziny.
- Minimum 3 godziny płatne za każde wezwanie, gdy pracujesz mniej niż 15 godzin tygodniowo i nie masz ustalonych godzin pracy.
- Stałe godziny po 12 miesiącach: pracodawca musi w ciągu miesiąca zaproponować Ci stałą liczbę godzin – co najmniej średnią z ostatnich 12 miesięcy. Nie musisz jej przyjąć. Jeśli nie złoży oferty, możesz żądać wynagrodzenia za te godziny.
- Domniemanie liczby godzin: jeśli przez 3 miesiące pracowałeś regularnie, możesz żądać uznania, że Twoja umowa obejmuje średnią liczbę godzin z tego okresu (art. 7:610b BW).
Uwaga: wynagrodzenie w czasie choroby i urlop naliczają się także przy umowie zerogodzinowej – od średniej liczby godzin.
Pracujesz przez agencję? W agencjach wiele zasad pracy na wezwanie wynika z CAO, a w fazie A obowiązuje zwykle klauzula uitzendbeding. Jeśli agencja daje Ci za mało godzin, zobacz: brak godzin a pensja.
Od 2028 roku: umowa z przedziałem godzin
Od 1 stycznia 2028 roku umowy zerogodzinowe i min-max zostaną w większości zastąpione umową z przedziałem godzin (bandbreedtecontract). Maksymalna liczba godzin może być najwyżej o 30% wyższa niż minimum, a pracy ponad maksimum możesz odmówić. Wyjątki dotyczą m.in. osób poniżej 18 lat, uczniów i studentów pracujących średnio do 16 godzin tygodniowo oraz emerytów.
Pełny przegląd zmian od 2026 do 2028 roku: nowe przepisy dla pracowników agencji i umów na wezwanie.
Co zrobić teraz?
- Zapisuj wszystkie wezwania i przepracowane godziny.
- Po 3 miesiącach regularnej pracy policz średnią godzin.
- Po 12 miesiącach sprawdź, czy dostałeś ofertę stałych godzin.
- Odwołana praca w ostatniej chwili? Żądaj zapłaty na piśmie.
A w Polsce? Polski kodeks pracy nie zna umowy zerogodzinowej – umowa o pracę musi określać wymiar czasu pracy. W Holandii praca na wezwanie jest dozwolona, ale z ochroną opisaną wyżej.
Najczęstsze pytania
Czy muszę przyjść, gdy wzywają mnie tego samego dnia?
Nie. Jeśli wezwanie przyszło później niż 4 dni wcześniej (lub później niż termin z CAO), możesz odmówić.
Pracodawca odwołał moją zmianę dzień wcześniej. Czy dostanę pieniądze?
Tak, jeśli odwołał ją później niż 4 dni przed rozpoczęciem pracy. Należy Ci się wynagrodzenie za zaplanowane godziny.
Pracuję od roku na zero godzin. Czy dostanę stałe godziny?
Pracodawca musi zaproponować Ci stałą liczbę godzin, co najmniej średnią z ostatnich 12 miesięcy.
Czy dostaję urlop przy umowie zerogodzinowej?
Tak. Urlop i vakantiegeld naliczają się od godzin, które przepracowałeś.
Czy umowy zerogodzinowe znikną?
Od 1 stycznia 2028 roku w większości tak – zastąpi je umowa z przedziałem godzin (bandbreedtecontract), z wyjątkami m.in. dla studentów i emerytów.
