Wypadek w szklarni: wózek szynowy, opryski, upał

W holenderskich szklarniach – zwłaszcza w Westlandzie i okolicach – pracuje bardzo wielu Polaków, głównie przez agencje pracy. Praca na wózku szynowym między rzędami pomidorów, przy cięciu kwiatów albo pakowaniu wygląda spokojnie, ale wypadki zdarzają się często. Wyjaśniamy, jakie są typowe zagrożenia, kto odpowiada i co zrobić po wypadku.

Najczęstsze wypadki i zagrożenia w szklarni

• upadek z wózka szynowego (buisrailwagen, pijprailkar) – z podniesionej platformy podczas zbioru, przycinania albo opuszczania roślin,
• przygniecenie albo przejechanie przez wózek szynowy, wózek do transportu skrzynek albo ciągnik wewnątrz szklarni,
• środki ochrony roślin – kontakt ze świeżo opryskanymi roślinami, wejście do szklarni za wcześnie po oprysku, opary,
• upadki i poślizgnięcia – na rurach grzewczych, mokrej posadzce, folii,
• urazy od noży i sekatorów oraz maszyn w hali pakowania,
• upał – latem temperatura pod szkłem bywa bardzo wysoka,
• przeciążenie – praca z rękami nad głową, powtarzalne ruchy przy cięciu i pakowaniu. Zobacz: kręgosłup i RSI.

Obowiązki właściciela szklarni i pracodawcy

• bezpieczne wózki szynowe – inspekcja pracy wymienia upadek z wózków szynowych jako jedno z głównych zagrożeń w szklarniach; potrzebne są m.in. barierki na platformie i przeszkolenie przed pierwszą pracą,
• czas powrotu po oprysku – po oprysku nie wolno od razu wchodzić do szklarni; czas, po którym można wrócić, i potrzebne środki ochrony wynikają z etykiety środka. Pracodawca musi ocenić to narażenie w ocenie ryzyka. W badaniu inspekcji pracy z 2022 r. w 38% gospodarstw nie używano środków ochrony przy wchodzeniu po oprysku, choć było to wymagane,
• szkolenie i instrukcje w sposób, który rozumiesz – przed pierwszą pracą na wózku i przy środkach ochrony roślin,
• środki ochrony – rękawice, odzież, a gdy potrzeba – ochrona dróg oddechowych – zapewniane bez opłat (art. 44 Arbowet),
• przerwy, woda i ograniczenie pracy w upale.

Kto odpowiada: agencja czy szklarnia?

Obie. Agencja jako Twój pracodawca odpowiada na podstawie art. 7:658 BW, a gospodarstwo, w którym pracujesz, odpowiada tak samo (art. 7:658 ust. 4 BW). Wystarczy wykazać, że do wypadku doszło podczas pracy. To one muszą udowodnić, że zrobiły wszystko, co należało, dla Twojego bezpieczeństwa – na przykład że wózek był sprawny i miał zabezpieczenia, a Ty zostałeś przeszkolony. Zobacz: odpowiedzialność pracodawcy.

Pracujesz przez agencję? Gospodarstwo musi przed rozpoczęciem pracy przekazać agencji informacje o zagrożeniach i ocenę ryzyka, a agencja – Tobie. Gdy po wypadku jesteś niezdolny do pracy, Twoje skierowanie do gospodarstwa się nie kończy (CAO dla pracowników tymczasowych 2026–2028, art. 18 ust. 1 lit. c), choć umowa kończy się w zapisanym w niej dniu. Wielu pracowników szklarni mieszka w lokalach od agencji i dojeżdża jej busem – mieszkanie ma osobne zasady. Zobacz: utrata pracy a mieszkanie i wypadek w busie od agencji.

Termin: roszczenie przedawnia się po 5 latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o tym, kto za nią odpowiada (art. 3:310 BW). Przy kontakcie ze środkami ochrony roślin zapisz od razu nazwę środka i datę oprysku – później trudno to ustalić.

Co zrobić teraz?

1. Zadbaj o leczenie. Przy kontakcie ze środkiem chemicznym powiedz lekarzowi, z czym miałeś kontakt.
2. Zrób zdjęcia wózka szynowego, rur, platformy, etykiety środka albo tablicy z informacją o oprysku.
3. Zapisz nazwę gospodarstwa, adres szklarni, nazwę agencji i świadków.
4. Zapytaj, czy wypadek zgłoszono do inspekcji pracy.
5. Skontaktuj się z nami – ocenimy sprawę bezpłatnie.

A w Polsce? W Polsce przy pracy w gospodarstwie rolnym ochrona po wypadku zależy od tego, czy masz umowę o pracę, umowę cywilną czy ubezpieczenie w KRUS. W Holandii, jeśli pracujesz przez holenderską agencję, masz umowę o pracę i pełną ochronę z art. 7:658 BW – także wobec gospodarstwa, w którym pracujesz.

Najczęstsze pytania